Ιατρικά Νέα

Άνοια: η μνήμη κλειδί της θεραπείας

ΑΡΘΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας Δομής Φθιώτιδας

ΑΡΘΡΟ ΑΠΟ ΤΗΝ Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής και Ψυχικής Υγείας Δομής Φθιώτιδας

Άνοια: η μνήμη κλειδί της θεραπείας

Ο όρος «άνοια» αναφέρεται σε μια σειρά συμπτωμάτων που προκαλούνται από νοσήματα που καταστρέφουν τα εγκεφαλικά κύτταρα. Πρόκειται για σταδιακή έκπτωση των γνωστικών λειτουργιών με κύριες εκδηλώσεις τα προβλήματα μνήμης , προσανατολισμού, συγκέντρωσης , αντίληψης και ικανότητας ανάλυσης και επίλυσης προβλημάτων . Αυτό έχει ως απόρροια τη μειωμένη κοινωνικότητα καθώς και μείωση της καθημερινής λειτουργικότητας.

Πολύ συχνά επικρατεί στο ευρύ κοινό σύγχυση των όρων  «άνοια» και «Αλτσχάιμερ» . Η άνοια είναι περιγραφικός , γενικός όρος , ενώ η νόσος Αλτσχάιμερ είναι συγκεκριμένη ασθένεια , η οποία ευθύνεται για περισσότερες από τις μισές περιπτώσεις άνοιας.

Σύμφωνα με το κέντρο ελέγχου ασθενειών η νόσος Αλτσχάιμερ είναι εκφυλιστική νόσος του εγκεφάλου που ευθύνεται για το 50-70%  των περιπτώσεων άνοιας της τρίτης ηλικίας. Αρχικό σύμπτωμα είναι η έκπτωση της πρόσφατης μνήμης , στη συνέχεια επηρεάζονται σταδιακά και οι άλλες νοητικές λειτουργίες (κρίση, λόγος, προσοχή, ικανότητα προσανατολισμού), αλλά και οι δραστηριότητες της καθημερινής ζωής , δηλαδή οι κοινωνικές σχέσεις , η διαχείριση των οικονομικών , η οδήγηση , η φροντίδα του εαυτού.

Η αμέσως επόμενη σε συχνότητα άνοια είναι η αγγειακή άνοια , η οποία προκαλείται από πολλαπλά εγκεφαλικά επεισόδια , μικρά ή μεγάλα.

ΣΤΑΔΙΑ ΤΗΣ ΑΝΟΙΑΣ

Από την έναρξη των συμπτωμάτων της άνοιας , μέχρι  τα τελικά στάδια, μεσολαβούν κατά μέσο όρο  12 χρόνια. Τα στάδια εξέλιξης είναι τρία, το ήπιο, το μεσαίο και το προχωρημένο. Στο ήπιο στάδιο το άτομο  είναι  σε θέση να κάνει πολλά πράγματα από μόνο του ή με ελάχιστη βοήθεια. Μπορεί να  χρειαστεί σε αυτό το στάδιο υπενθύμιση ή παρακίνηση.      Στο μεσαίο στάδιο το άτομο χρειάζεται υποστήριξη στην καθημερινότητα και στην προσωπική του φροντίδα. Χρειάζεται οδηγίες βήμα-βήμα και υπενθύμιση.  Στο προχωρημένο στάδιο ο πάσχων είναι απολύτως εξαρτημένος, αδρανής και ανίκανος  να επικοινωνήσει με το περιβάλλον του.

ΑΝΑΓΝΩΡΙΣΗ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΩΝ  ΑΝΟΙΑΣ

Συνήθη συμπτώματα είναι η αλλαγή στη συμπεριφορά του πάσχοντος , αλλαγή στη διάθεση , η δυσκολία στη κίνηση , ο αποπροσανατολισμός , η παράλογη σκέψη , ο εκνευρισμός , οι ψευδαισθήσεις , η αναποφασιστικότητα και γενικότερα η αδύναμη μνήμη. Βασικό χαρακτηριστικό του ανθρώπου με άνοια είναι ότι δεν ξέρει που βρίσκεται και ξεχνά εύκολα πρόσωπα , ακόμη και από το οικείο οικογενειακό περιβάλλον . Από το πρώιμο κιόλας στάδιο ο πάσχων παρουσιάζει δυσκολία στην εκτέλεση καθημερινών εργασιών και παρουσιάζει  δυσκολία προσαρμογής στην αλλαγή.

 ΠΡΟΛΗΨΗ 

Οι ακριβείς αιτίες της άνοιας δεν είναι γνωστές. Οι κυριότεροι, μη τροποποιήσιμοι παράγοντες κινδύνου είναι η αύξηση της ηλικίας και η γενετική προδιάθεση. Τελευταία πολλαπλασιάζονται αλματωδώς οι επιστημονικές ενδείξεις που συνδέουν τους  γνωστούς αγγειακούς παράγοντες κινδύνου (υπέρταση, σακχαρώδης διαβήτης, υπερχοληστερολαιμία,  παχυσαρκία, κάπνισμα) και με τη νόσο Αλτσχάιμερ.  Ο έλεγχος  των παραγόντων αυτών είναι ευεργετικός τόσο για τον εγκέφαλο όσο και για το καρδιαγγειακό  σύστημα. Επιπλέον, η συστηματική σωματική αλλά και πνευματική άσκηση καθώς και η συμμετοχή σε κοινωνικές δραστηριότητες φαίνεται ότι προστατεύουν από άνοια. Άτομα υψηλού μορφωτικού επιπέδου, με απαιτητικά επαγγέλματα που ασκούν συστηματικά το μυαλό τους, εμφανίζουν νόσο Αλτσχάιμερ σε μεγαλύτερη ηλικία και σε ηπιότερη  μορφή  σε σχέση με άτομα που κρατούν το  μυαλό τους σε αδράνεια.  Δραστηριότητες όπως  το διάβασμα, τα πνευματικά παιχνίδια ( χαρτιά, σκάκι) ή  ακόμη πιο απλές  δραστηριότητες όπως η  λύση σταυρολέξων, επιτραπέζια παιχνίδια γνώσεων, μπορούν να κρατήσουν ζωντανές τις νοητικές  λειτουργίες των ηλικιωμένων και να βοηθήσουν την διατήρηση της μνήμης τους.

Η πρόληψη της άνοιας  εστιάζει  στον περιορισμό των παραγόντων κινδύνου  που αυξάνουν τις  πιθανότητες  εμφάνισης. Η καλή κοινωνική ζωή, οι φίλοι, οι δραστηριότητες που στοχεύουν στη εγρήγορση του εγκεφάλου όπως η εκμάθηση ξένης γλώσσας ή τα σταυρόλεξα και η τακτική σωματική  άσκηση, η συνεύρεση με φίλους στο καφενείο, με συγγενείς στα οικογενειακά τραπέζια, επισκέψεις ευχάριστες και συναισθηματικές  μπορούν να καθυστερήσουν ή ακόμη και να  αποτρέψουν την εμφάνιση της νόσου.

Σημαντικό ρόλο σε όλα τα στάδια της νόσου παίζει το οικείο περιβάλλον του πάσχοντος, καθώς η ψυχολογική υποστήριξη, η κατανόηση και η υπομονή είναι τα βασικά στοιχεία για την ομαλή πορεία της υγείας του. Συνδεθείτε με https://youtu.be/4WClOoTCa8c

 

ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ ΑΝΟΙΑΣ

Η αντιμετώπιση των συμπτωμάτων της άνοιας γίνεται με βάση το αίτιο το οποίο ευθύνεται. Αν πρόκειται για τη νόσο Αλτσχάιμερ συνιστάται φαρμακευτική αγωγή για να καθυστερήσει  όσο γίνεται περισσότερο η  εξέλιξή της. Αν  οφείλεται σε κάποια άλλη πάθηση, τότε πρέπει να αντιμετωπιστεί η υποκειμενική αυτή πάθηση είτε με ειδική φαρμακευτική αγωγή είτε χειρουργικά αν είναι εφικτό.

Κοινός στόχος των μη φαρμακευτικών θεραπειών είναι η κινητοποίηση του ασθενούς, η ενίσχυση της αυτονομίας και της καθημερινής λειτουργικότητάς του και η βελτίωση της ποιότητας ζωής τόσο του ίδιου όσο και της οικογένειάς του. Ανάλογα με τις ιδιαίτερες ικανότητες και τις ανάγκες του ασθενούς, προτείνεται η συμμετοχή του σε προγράμματα:

  • Νοητικής ενδυνάμωσης
  • Λογοθεραπείας
  • Εργοθεραπείας
  • Θεραπείας τέχνης
  • Σωματικής άσκησης

Τα τελευταία χρόνια , πολλά προγράμματα νοητικής ενδυνάμωσης γίνονται με την χρήση των νέων τεχνολογιών. Υπάρχουν πλέον αρκετές εφαρμογές με ασκήσεις για την  εξάσκηση όλων των νοητικών λειτουργιών, στις οποίες μπορούμε να έχουμε πρόσβαση μέσω του υπολογιστή μας, του tablet μας ή του κινητού  μας. Οι ασκήσεις αυτές έχουν τη μορφή παιχνιδιών κάνοντας τη νοητική άσκηση  πιο ενδιαφέρουσα και διαδραστική.

Πηγές:

Κέντρο ελέγχου ασθενειών     Αντωνοπούλου Αντωνία

Φυσικοθεραπεύτρια

Εταιρία Κοινωνικής Ψυχιατρικής

και Ψυχικής Υγείας Π. Σακελλαρόπουλος

Δομής Φθιώτιδας

 

Tags

Related Articles

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button
Close