Διατροφή & Υγεία

Δίαιτα νεφρικής ανεπάρκειας

ΔΙΑΙΤΗΤΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΠΡΟΧΩΡΗΜΕΝΗ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

 

Η δίαιτα στους  ασθενενείς με χρόνια νεφρική ανεπάρκεια παίζει σπουδαίο ρόλο γιατί προφυλάσσει από την αύξηση του φωσφόρου και του καλίου του αίματος, η οποία έχει άσχημα επακόλουθα για τον οργανισμό. Επειδή η νεφρική ανεπάρκεια που έχετε είναι προχωρημένη η ισορροπία στη δίαιτα είναι δύσκολη και πρέπει να έρχεσθε συχνά σε επαφή με το γιατρό σας.

Υγρά

Ίσως έχει μειωθεί η ποσότητα των ούρων που αποβάλλετε. Όσο πιο λίγα ούρα βγάζετε, τόσο λιγότερα υγρά πρέπει να πίνετε. Η μεγάλη ποσότητα των υγρών μπορεί να είναι επικίνδυνη γιατί τα επιπλέον υγρά θα αυξήσουν την αρτηριακή πίεση και υπάρχει ο κίνδυνος καρδιακής ανεπάρκειας και  του πνευμονικού οιδήματος.

Τα υγρά προκαλούν γρήγορη αύξηση του βάρους του σώματος. Μια γρήγορη αύξηση του βάρους του σώματός σημαίνει οτι πίνετε πολλά υγρά ή ότι παίρνετε πολύ αλάτι. Αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να ζυγίζεστε συχνά το πρωί, με ελάχιστα ρούχα και αφού αδειάσετε την ουροδόχο κύστη.

Όσοι έχουν διούρηση μπορούν να πίνουν περισσότερο από όσους δεν έχουν ούρα. Όμως θα πρέπει να ξέρουν ότι δεν μπορούν να αποβάλλουν πάρα πολλά ούρα, όπως συμβαίνει στα άτομα με φυσιολογικούς νεφρούς και η λήψη των υγρών δεν πρέπει να είναι υπερβολική. Συνήθως πρέπει να παίρνουν από δύο έως δυόμισι λίτρα υγρά, δηλαδή να αποβάλλουν ένα με ενάμισι λίτρο ούρα το 24ωρο. Να λάβετε υπόψη ότι πολύ νερό έχουν τα φρούτα και πολλά τρόφιμα. ( δείτε στο παράρτημα ).

Θερμίδες

Οι θερμιδικές ανάγκες είναι διαφορετικές απο άτομο σε άτομο,στους άνδρες απο τις γυναίκες και για αυτό θα σας δοθεί χωριστά η οδηγία. Για παράδειγμα αν ζυγίζετε  60 κιλά και κάνετε καθιστική ζωή, πρέπει να καταναλώνετε περίπου 1800-2000 θερμίδες την ημέρα. Αντίθετα, εάν ζυγίζετε 80 κιλά και κάνετε χειρωνακτική εργασία, τότε οι θερμίδες δεν πρέπει να είνα λιγότερες από 3000.

Λευκώματα

Ο οργανισμός φτιάχνει από τα λευκώματα της τροφής απαραίτητα δομικά υλικά για την ανάπτυξη και διατήρησή του στη ζωή. Όμως συγχρόνως παράγονται και άχρηστα ή βλαβερά υλικά που σε εσάς δεν αποβάλλονται, λόγω βλάβης των νεφρών. Το κυριότερο άχρηστο υλικό που παραμένει στο αίμα είναι ή ουρία που μπορεί να ανέβει σε υψηλά επίπεδα. Τότε μπορεί να παρουσιάσετε γενικά αδιαθεσία, ναυτία, ζάλη, λόξυγγα και εμετούς. Είναι λοιπόν αναγκαίο, για να ελαττώσουμε και τα άχρηστα προϊόντα, να περιορίσουμε το λεύκωμα της δίαιτας.Τα ζωϊκά λευκώματα, δηλαδή  το γάλα, τα αυγά, τα ψάρια,τα πουλερικά,το  τυρί και τα κρέατα ονομάζονται πρωτεϊνες υψηλής βιολογικής αξίας, επειδή περιέχουν όλα τα απαραίτητα αμινοξέα. Αυτά παράγουν μετά το μεταβολισμό τους, λιγότερα βλαβερά υλικά.

Τα φυτικά λευκώματα δηλ. τα όσπρια, τα ζυμαρικά, το ρύζι και ορισμένα λαχανικά, ονομάζονται πρωτεΐνες χαμηλής βιολογικής αξίας, γιατί δεν περιέχουν τα απαραίτητα αμινοξέα. Οι πρωτεΐνες αυτές παράγουν περισσότερα άχρηστα και βλαβερά υλικά.

Για αυτό η δίαιτά σας πρέπει να είναι μεν περιορισμένη σε λεύκωμα, αλλά να περιλαμβάνει πρωτεϊνες υψηλής βιολογικής αξίας, ώστε να διατηρούνται οι μυς, να φτιάχνονται καινούργιοι ιστοί και να προλαβαίνεται η φθορά.

Λίπη

Ο οργανισμός μας έχει ανάγκη από απαραίτητα λιπαρά οξέα και βιταμίνες που βρίσκονται στο λίπος. Είναι προτιμότερα τα φυτικά ( ακόρεστα ) λίπη (μαργαρίνη, ελαιόλαδο, αραβοσιτέλαιο κλπ ), από τα ζωικά (κορεσμένα) λίπη (βούτυρο, χοιρινό κρέας, τυρί). Καλό είναι επίσης, να αφαιρείται το λίπος απο το κρέας και το δέρμα από το κοτόπουλο, για να αποφεύγετε τα μη αναγκαία ζωϊκά λίπη και να προτιμάτε το ασπράδι απο τον κρόκο του αυγού.

Αλάτι

Οι φυσιολογικοί νεφροί αποβάλουν το πλεόνασμα του αλατιού με τα ούρα και διατηρούν το απαραίτητο ισοζύγιο. Το νάτριο μαζί με ένα άλλο στοιχείο της φύσης, το χλώριο αποτελεί το μαγειρικό αλάτι που χρησιμοποιούμε στο μαγείρεμα,

Το αλάτι υπάρχει σε αφθονία στις τροφές και είναι απαραίτητο για τον οργανισμό. Κανονικά το αλάτι αποβάλλεται απο τους νεφρούς, αλλά σε εσάς μπορεί να κατακρατείται. Η συνολική ημερήσια κατανάλωση αλατιού πρέπει να είναι περιορισμένη και πρέπει να προσέχετε το φυσικό αλάτι που υπάρχει στις τροφές. Η αυξημένη κατανάλωση αλατιού προκαλεί δίψα και κατακράτηση υγρών και αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Μερικές τροφές με υψηλή περιεκτηκότητα αλατιού πρέπει να αποφεύγονται, όπως η σούπες Knorr και Maggi, τα τουρσιά, οι ελιές, οι πίκλες,το μπέικον, τα αλλαντικά και ορισμένα τυριά. Μην καταναλώνετε υποκατάστατα άλατος γιατί αυτά έχουν πολύ κάλιο. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε βότανα ή μυρωδικά (βασιλικό, μαϊντανό, δυόσμο) για να είναι πιο νόστιμο το φαγητό σας.

Κάλιο   

Οι φυσιολογικοί νεφροί αποβάλλουν τις ποσότητες καλίου που περισσεύουν. Επειδή, όμως οι νεφροί σας δεν λειτουργούν καλά, το κάλιο μπορεί να μην αποβάλλεται εύκολα και να αναπτύσσεται υπερκαλιαιμία ( αυξημένο κάλιο στο αίμα ) με κύριο κίνδυνο την καρδιακή αρρυθμία.

Υψηλές ποσότητες καλίου στο αίμα μπορεί να προκαλέσουν ανακοπή της καρδιάς. Δείτε στο παράρτημα παράρτημα ποιες τροφές είναι πλούσιες σε κάλιο.

Φωσφόρος

Ο φωσφόρος βρίσκεται σε αυξημένη περιεκτηκότητα στο γάλα, στο τυρί, στο συκώτι, στους ξηρούς καρπούς και στο γιαούρτι ( δείτε παράρτημα ). Συνήθως αποβάλλεται απο τον οργανισμό με τα ούρα, σε όσους όμως δεν έχουν καλή νεφρική λειτουργία μαζεύεται στο αίμα και δημιουργεί προβλήματα, δηλ. κνησμό (φαγούρα), προβλήματα στα οστά (νεφρική οστεοδυστροφία) και στα αγγεία. Για τη μείωση του φωσφόρου χρησιμοποιούνται φάρμακα που δεσμεύουν το φωσφόρο της τροφής στο έντερο και δεν επιτρέπουν την απορρόφησή του και την είσοδό του στο αίμα. Αυτά τα χάπια να τα παίρνετε μαζί με το φαγητό σας.

Υποδείγματα δίαιτας 40 γρ λεύκωμα

 

Οι ποσότητες αφορούν σε μαγειρευμένες τροφές. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν με όποια σειρά θέλετε με σκοπό να έχετε μεγαλύτερη ποικιλία. Εάν σας δοθεί η οδηγία για λιγότερο λεύκωμα  το 24ωρο από 40 γρ περιορίστε την ποσότητα των τροφών που έχουν λεύκωμα. Μπορείτε να χρησιμοποιείτε ελάχιστες ποσότητες μπαχαρικών για να είναι νόστιμο το γεύμα. Μικρές παρεκκλίσεις απο τη δίαιτα δεν είναι κατασροφικές, αρκεί να μην είναι συχνές. Έτσι μπορείτε και πρέπει να συμμετέχετε σε κοινωνικές εκδηλώσεις και να τρώτε περιστασιακά, εάν θέλετε, σε ειστιατόριο.

 

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ ( I )

 

Πρωί

Ένα ποτήρι νερού γάλα με καφέ ( 200 γρ )

Δύο μικρές φρυγανιές ή κρίσπις ή κράκερς

Τέσσερα κουταλάκια μαργαρίνη ( 20γρ ) από αραβοσιτέλαιο χωρίς αλάτι

Δύο κουτάλια μαρμελάδα

Ενδιάμεσα

Μια φέτα ψωμί 40

40 γρ τυρί ανάλατο

Μεσημέρι

120γρ κοτόπουλο (ψητό ή βραστό)

Μια μικρή μερίδα βραστή σαλάτα

Πατάτες 100γρ ( όχι τηγανητές )

Μια μερίδα λαδερά (200γρ )

40 γρ ψωμί ή 4 μικρές φρυγανιές

Μια κομπόστα χωρίς σιρόπι

Απόγευμα

Ένα φρούτο

Βράδυ

Κότοπουλο 60 γρ (ψητό ή βραστό) ή τυρί ανάλατο

Μια κανονική βραστή σαλάτα

100γρ ρύζι

Μια φέτα ψωμί ή μικρές φρυγανιές Μια κομπόστα με σιρόπι

 

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ (II)

Πρωί

΄Ενα ποτήρι νερού άπαχο γάλα με καφέ (200γρ)+ 1 κουταλιά ζάχαρη

Δύο μικρές φρυγανιές ή κρίσπις ή κράκερς

Ενδιάμεσα

Μια φέτα ψωμί (40γρ)

40γρ τυρί ανάλατο

Μεσημέρι

120γρ κρέας (ψητό ή βραστό)

100γρ ρύζι

Μια κανονική μερίδα βραστή σαλάτα

Μια κανονική (200γρ) λαδερά

Μια φέτα ψωμί ή 4 μικρές φρυγανιές

Μια κομπόστα χωρίς σιρόπι

Απόγευμα

Ένα  φρούτο

Βράδυ

60γρ όσπρια

Ζυμαρικά

Μια μερίδα βραστή σαλάτα

Μια φέτα ψωμί ή 4 μικρές φρυγανιές

Ένα φρούτο

 

 

ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΔΙΑΙΤΟΛΟΓΙΟΥ (III)

Πρωί

Ένα ποτήρι άπαχο γάλα (200γρ) με καφέ + μία κουταλία ζάχαρη

Δύο μικρές φρυγανιές ή κρισπίς

Ενδιάμεσα

Μια φέτα ψωμί (40γρ) ή 4 κρίσπις

40 γρ τυρί ανάλατο7

Μεσημέρι

120γρ ψάρι σχάρας

Μια σαλάτα (κανονική μερίδα) ωμή

160γρ πατάτες (όχι τηγανητές)

Μια μερίδα λαδερά

Μια φέτα ψωμί ή 4 μικρές φρυγανιές

Μια κομπόστα χωρίς σιρόπι

Απόγευμα

Ένα φρούτο

Βράδυ

Μια σαλάτα βραστή

100γρ ζυμαρικά

Μια φέτα ψωμί χωρίς σιρόπι

 

 

ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ

Περιεκτικότητα των τροφών σε κάλιο,φωσφόρο και νερό

 

Τροφές πλούσιες σε κάλιο

Στραγάλια Αμύγδαλα
Σουσάμι Κρεμμύδια
Μπανάνες Πατάτες
Χυμός ντομάτας Νεκταρίνια
Τοματοπελτές Avogado
Γάλα καρύδας Σάλτσα ντομάτας
Σοκολάτα Βατόμουρα
Βερίκοκα Καρύδια
Χυμός πορτοκάλι Ξηρά           φρούτα,(σύκα, δαμάσκηνα)
Ωμά καρότα Ροδάκινα
ΣόγιαΞηρά μπιζέλια γκρέϊπ φρούτ Πορτοκάλι
Φιστίκια Ξηρά φασόλια
Τσάι Αγκινάρα
Ακτινίδιο Χουρμάδες
Παντζάρια Κόκκινο κρέας
Ξηρά ρεβύθια Φακές

 

 

                                                          

Τροφές πλούσιες σε    φωσφόρο

Τυριά

Γάλα
Κρέας
Ψάρι
Σόγια
Σουσάμι
Γιαούρτι
Συκώτι

Ξηροί καρποί

Κοτόπουλο
Κολοκυθόσπορος
Ζύμη σκόνη
Φρούτα πλούσια σε νερό Νερό %

Καρπούζι

92

Φράουλα

89

Σταφύλια

81

Πορτοκαλάδα

86

Πεπόνι

90

Μούσμουλα

86

Μανταρίνια

87
Κορόμηλα 81
Κεράσια 80
Δαμάσκηνα 78
Βύσσινο 83
Βατόμουρα 84
Ανανάς κονσέρβα 89
Σύκα φρέσκα 77
Ρόδι 81
Πορτοκάλι 86
Μπανάνες 75
Μήλα 84
Κυδώνι 83
Λεμόνι 90
Γρέιπ φρούτ 88
Αχλάδια 83
Βερίκοκο 85

Αλέξανδρος Γεράκης (Νεφρολόγος – nephrologist)

Έχεις διαβήτη; Εβδομαδιαίο πλάνο διατροφής από τον ειδικό Κωνσταντίνο Χαρδαβέλλα

Θεωρείται το καλύτερο πλάνο διατροφής και για ανθρώπους που δεν πάσχουν από διαβήτη, γιατί σου μαθαίνει να τρως σωστά και να διατηρείς υγιές βάρος. Δες όσα πρέπει να ξέρεις.

Από τον Κωνσταντίνο Χαρδαβέλλα, διαιτολόγο LifeSmile, nutrition coach, σύμβουλο ψυχικής υγείας (www.lifesmile.gr)

Το άκουσμα της λέξης διαβήτης μπορεί να προκαλεί πανικό, κάτι τέτοιο όμως είναι εντελώς λανθασμένο. Ο διαβήτης στις περισσότερες περιπτώσεις είναι μη αναστρέψιμος, ωστόσο τα συμπτώματά του είναι αντιμετωπίσιμα. Με ένα συνδυασμό φαρμακευτικής και διατροφικής αγωγής, όλοι οι διαβητικοί μπορούν να έχουν φυσιολογική ζωή. Παρακάτω μπορείς να δεις ένα πρόγραμμα το οποίο μπορείς να χρησιμοποιήσεις για να φέρεις τα κιλά σου στα σωστά όρια και να διατηρείς τα επίπεδα διαβήτη εκεί που πρέπει.

Δεν είναι πάντα απαραίτητο να ακολουθήσεις κάποια δίαιτα για να αλλάξεις το βάρος σου, αφού συχνά αρκούν κάποιες μικρές αλλαγές στις καθημερινές διατροφικές συνήθειες για να κόψεις πολλές περιττές θερμίδες:

  1. Βάζε μόνο 1 κ.σ. λάδι στη σαλάτα.
  2. Όταν μαγειρεύεις, υπολόγιζε 1 κ.σ. λάδι ανά άτομο.
  3. Αντί για βούτυρο ή μαγιονέζα, προτίμησε τη μουστάρδα στα σάντουιτς.
  4. Μην αφήνεις ορατούς τους πειρασμούς στο σπίτι. Κράτα τα γλυκά και τα αλμυρά σνακ μακριά από τα ράφια της κουζίνας. Αν τα αγοράσεις, αποθήκευσέ τα κάπου που να μην είναι πάντα ορατά.
  5. Όταν μαγειρεύεις κρέας, κόψε το ορατό λίπος πριν από το μαγείρεμα.

Ας δούμε τώρα ένα ενδεικτικό πρόγραμμα 7 ημερών που μπορείς να υιοθετήσεις εάν έχεις διαβήτη τύπου 2. Μπορείς να το ακολουθήσεις και χωρίς να έχεις διαβήτη, αφού δεν έχει κάποιο «μαγικό» μυστικό και ο βασικός του σκοπός είναι να μάθεις να τρως υγιεινά και σωστά, χωρίς υπερβολικές στερήσεις.

Εβδομαδιαίο πλάνο διατροφής για διαβήτη από τον ειδικό Κωνσταντίνο Χαρδαβέλλα:

Πρωινό:

  • Δευτέρα: Τοστ με ψωμί ολικής αλέσεως, μία φέτα τυρί
    και μία φέτα γαλοπούλα
  • Τρίτη: Αβγό σκραμπλ με μία φέτα ψωμί ολικής αλέσεως
  • Τετάρτη: 4 κ.σ. βρόμη με 1 φλ. γάλα 2%
  • Πέμπτη: Τοστ με ψωμί ολικής αλέσεως, μία φέτα τυρί και μία φέτα γαλοπούλα
  • Παρασκευή: Αβγό σκραμπλ με μία φέτα ψωμί ολικής αλέσεως
  • Σάββατο: 4 κ.σ. βρόμη με 1 φλ. γάλα 2%
  • Κυριακή: Ένα γιαούρτι 2% με ένα φρούτο

Δεκατιανό

  • Δευτέρα: 1 φρούτο με τη φλούδα
  • Τρίτη: 10 ξηροί καρποί
  • Τετάρτη: Μία φρυγανιά με μία φέτα τυρί
  • Πέμπτη: Ένα φρούτο με τη φλούδα
  • Παρασκευή: 10 ξηροί καρποί
  • Σάββατο: Μία φρυγανιά με μία φέτα τυρί
  • Κυριακή: –

Μεσημεριανό

  • Δευτέρα: Κοτόπουλο (ένα μπούτι ή ένα κομμάτι στήθος) + σαλάτα (ένα
    μπολ ή μισό πιάτο) με 1 κ.σ. λάδι
  • Τρίτη: Ρύζι καστανό, ανακατεμένο με μανιτάρια πλευρώτους, μπρόκολο και καρότα (μία κούπα συνολικά) + σαλάτα (ένα μπολ ή μισό πιάτο) με 1 κ.σ. λάδι
  • Τετάρτη: Αρακάς (1 φλ.), 2 δάχτυλα τυρί φέτα και ένα μικρό πιάτο σαλάτα με 1 κ.σ. λάδι
  • Πέμπτη: Φιλέτο μοσχαρίσιο (μια παλάμη) με 1 φλ. ρύζι
    καστανό και ένα μικρό πιάτο σαλάτα με 1 κ.σ. λάδι
  • Παρασκευή: Σολομός φιλέτο (μια παλάμη) με μία βραστή πατάτα και βραστά λαχανικά με 1 κ.σ. λάδι
  • Σάββατο: Μακαρόνια ολικής αλέσεως (1 φλ.) με κιμά (1/2
    φλ.) και 3 κ.σ. τυρί τριμμένο
  • Κυριακή: Μία τονοσαλάτα (μία κονσέρβα 85 γρ.) με πράσινη σαλάτα (ένα πιάτο), λεμόνι και 1 κ.σ. λάδι

Απογευματινό

  • Δευτέρα – Πέμπτη: Γιαούρτι 0-2%
  • Παρασκευή:  –
  • Σάββατο – Κυριακή: 3 φρυγανιές με μέλι ή μαρμελάδα

Βραδινό

  • Δευτέρα: Κοτόπουλο τυλιγμένο σε αραβική πίτα με ρύζι, ντομάτα και κόκκινες πιπεριές + σαλάτα (ένα μπολ ή μισό πιάτο) με 1 κ.σ. λάδι
  • Τρίτη: Αρακάς (1 φλ.), 2 δάχτυλα τυρί φέτα και ένα μικρό πιάτο σαλάτα με 1 κ.σ. λάδι
  • Τετάρτη: Ομελέτα με 2 αβγά, μία φέτα τυρί, λαχανικά και ένα μικρό πιάτο σαλάτα με 1 κ.σ. λάδι
  • Πέμπτη:  Σαλάτα πράσινη με 3 κ.σ. γιαούρτι, 1 κ.σ. ελαιόλαδο,
    1 κ.γ. μέλι και στυμμένο λεμόνι + 5 καρύδια τριμμένα (προαιρετικά)
  • Παρασκευή: Τοστ με ψωμί ολικής αλέσεως, μία φέτα τυρί και μία φέτα
    γαλοπούλα + ένα φρούτο
  • Σάββατο: Μια σαλάτα με ρόκα, μία ντομάτα ή 1 φλ. ντοματίνια, 3 κ.σ.
    ανθότυρο, 1 κ.σ. λάδι και βαλσαμικό ξίδι
  • Κυριακή: Ελεύθερο γεύμα ή έξοδος ή φαγητό απέξω

 

 

https://www.shape.gr/diatrofi-adynatisma

Tags

Related Articles

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Back to top button
Close