Κάθε χρόνο, η 28η Οκτωβρίου δεν είναι απλώς μια επίσημη αργία και η αφορμή για παρελάσεις, αλλά μια ημέρα βαθιάς μνήμης και εθνικής υπερηφάνειας. Η ημερομηνία αυτή σηματοδοτεί την είσοδο της Ελλάδας στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο και τη γέννηση του περίφημου «Έπους του ’40», το οποίο άλλαξε τον ρου της ιστορίας και κέρδισε τον παγκόσμιο θαυμασμό.
Το Ιστορικό Τελεσίγραφο και η Άρνηση
-Advertisment-
Η 28η Οκτωβρίου 1940 ξημέρωσε με τον πιο δραματικό τρόπο. Λίγο μετά τις 3:00 π.μ., ο Ιταλός πρέσβης στην Αθήνα, Εμανουέλε Γκράτσι, επέδωσε στον Έλληνα πρωθυπουργό Ιωάννη Μεταξά ένα τελεσίγραφο, με το οποίο η φασιστική Ιταλία απαιτούσε την ελεύθερη διέλευση του στρατού της από την Ελληνοαλβανική μεθόριο. Σκοπός ήταν η κατάληψη στρατηγικών σημείων της Ελλάδας (λιμένων, αεροδρομίων), ώστε να διευκολυνθούν οι ιταλικές στρατιωτικές επιχειρήσεις.
Η απάντηση του Μεταξά ήταν άμεση και λιτή, στα γαλλικά (την τότε διπλωματική γλώσσα): «Alors, c‘est la guerre» (Λοιπόν, αυτό σημαίνει πόλεμο), εκφράζοντας την πλήρη άρνηση. Αυτή η άρνηση, που αμέσως υιοθετήθηκε από τον ελληνικό λαό ως το θρυλικό «ΟΧΙ», σήμανε την επίσημη έναρξη του Ελληνοϊταλικού Πολέμου στις 5:30 π.μ., με την ιταλική εισβολή στην Ήπειρο.
Το Έπος του ’40: Η Εθνική Ομοψυχία και η Νίκη
Αυτό που ακολούθησε ήταν κάτι το πρωτόγνωρο. Παρά την υπεροπλία των δυνάμεων του Μουσολίνι, ο ελληνικός στρατός, υποστηριζόμενος από την εθνική ομοψυχία και τον αυθόρμητο ενθουσιασμό του λαού, αντέταξε σθεναρή αντίσταση.
Αντεπίθεση στα βουνά της Αλβανίας: Οι Έλληνες στρατιώτες, σε αντίξοες συνθήκες (κρύο, χιόνια), κατάφεραν όχι μόνο να αποκρούσουν τους εισβολείς, αλλά και να προελάσουν βαθιά μέσα στο αλβανικό έδαφος, απελευθερώνοντας τη Βόρεια Ήπειρο.
Παγκόσμιος Θαυμασμός: Αυτή η πρώτη συμμαχική νίκη κατά του Άξονα, σε μια εποχή που σχεδόν όλη η Ευρώπη είχε υποταχθεί, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για όλους τους ελεύθερους λαούς. Ο Ουίνστον Τσώρτσιλ έγραψε χαρακτηριστικά: “Στο εξής δεν θα λέμε ότι οι Έλληνες πολεμούν σαν ήρωες, αλλά ότι οι ήρωες πολεμούν σαν Έλληνες”.
Η ελληνική αντίσταση, αν και οδήγησε στην τελική γερμανική εισβολή (Απρίλιος 1941) και την Κατοχή, καθυστέρησε την επίθεση του Χίτλερ στη Σοβιετική Ένωση, γεγονός που, κατά πολλούς ιστορικούς, υπήρξε καθοριστικό για την τελική έκβαση του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η Σημασία του «ΟΧΙ» Σήμερα
Σήμερα, η επέτειος της 28ης Οκτωβρίου υπερβαίνει τα ιστορικά γεγονότα και μετατρέπεται σε σύμβολο:
Δύναμη της Θέλησης: Υπενθυμίζει τη δύναμη της θέλησης ενός μικρού λαού να αντισταθεί σε έναν πανίσχυρο εισβολέα, υπερασπιζόμενος την ανεξαρτησία και την τιμή του.
Αντίσταση στον Φασισμό: Το «ΟΧΙ» δεν ήταν μόνο άρνηση σε έναν εισβολέα, αλλά και στον φασισμό και τον ναζισμό, και ενισχύει τις διαχρονικές αξίες της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας και της Ανθρώπινης Αξιοπρέπειας.
Εθνική Ομοψυχία: Σηματοδοτεί την κορυφαία στιγμή της εθνικής ενότητας, όπου ολόκληρος ο λαός, ανεξαρτήτως πολιτικών διαφορών, συσπειρώθηκε για έναν κοινό στόχο.
Τιμώντας τους ήρωες του ’40, τιμούμε τη συλλογική συνείδηση που καθιστά μια χώρα ικανή να υψώνει ανάστημα απέναντι σε κάθε απειλή, είτε αυτή είναι στρατιωτική, είτε κοινωνική, είτε οικονομική. Το «ΟΧΙ» παραμένει ένα διαρκές μάθημα ιστορίας και ηθικής.