Στο επίκεντρο των φορολογικών ελέγχων της ΑΑΔΕ βρίσκονται οι μεταφορές χρημάτων μεταξύ τραπεζικών λογαριασμών, είτε πρόκειται για ατομικούς είτε για κοινούς. Σε συγκεκριμένες περιπτώσεις, μια απλή τραπεζική συναλλαγή μπορεί να χαρακτηριστεί ως άτυπη δωρεά, με αποτέλεσμα να προκύψει φορολογική υποχρέωση για το πρόσωπο που έλαβε τα χρήματα.
Κατά τη διάρκεια ενός φορολογικού ελέγχου, ιδιαίτερη σημασία έχει η πραγματική διαδρομή των χρημάτων. Οι ελεγκτικές αρχές εξετάζουν ποιος κατέθεσε τα ποσά, ποιος τα ανέλαβε ή τα μετέφερε και ποιος ήταν τελικά ο ωφελούμενος.
-Advertisment-
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στους κοινούς τραπεζικούς λογαριασμούς. Το γεγονός ότι ένα πρόσωπο εμφανίζεται ως συνδικαιούχος δεν σημαίνει αυτομάτως ότι είναι και ο πραγματικός δικαιούχος όλων των χρημάτων που βρίσκονται στον λογαριασμό.
Εάν ένας συνδικαιούχος πραγματοποιήσει ανάληψη ή μεταφορά χρημάτων και δεν μπορεί να αποδείξει ότι είχε συμβάλει στη δημιουργία του συγκεκριμένου υπολοίπου, η φορολογική διοίκηση μπορεί να εξετάσει εάν στην πραγματικότητα πρόκειται για μεταβίβαση χρημάτων χωρίς αντάλλαγμα.
Πότε μια μεταφορά μπορεί να χαρακτηριστεί δωρεά
Μια ανάληψη ή μεταφορά από κοινό λογαριασμό είναι δυνατόν, υπό προϋποθέσεις, να αντιμετωπιστεί φορολογικά ως δωρεά.
Μεταξύ των στοιχείων που εξετάζονται είναι:
- εάν ο συνδικαιούχος που έλαβε τα χρήματα δεν είχε συμβάλει στη δημιουργία του υπολοίπου,
- εάν τα χρήματα μεταφέρθηκαν σε λογαριασμό στον οποίο έχει αποκλειστική ή ουσιαστική δυνατότητα χρήσης,
- εάν υπάρχουν επαρκή στοιχεία που να αποδεικνύουν διαφορετική αιτία για τη συγκεκριμένη συναλλαγή.
Εφόσον από τον φορολογικό έλεγχο προκύψει ότι πραγματοποιήθηκε μεταβίβαση περιουσίας χωρίς αντάλλαγμα, τότε μπορεί να επιβληθεί φόρος δωρεάς.
Οι 5 περιπτώσεις που χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή
- Γονικές παροχές και δωρεές έως 800.000 ευρώ
Οι χρηματικές δωρεές και γονικές παροχές μεταξύ συγγενών πρώτου βαθμού μπορούν να καλύπτονται από αφορολόγητο όριο έως 800.000 ευρώ, εφόσον πληρούνται όλες οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Καθοριστικό ρόλο έχει ο τρόπος μεταφοράς των χρημάτων μέσω του τραπεζικού συστήματος, η υποβολή της απαιτούμενης δήλωσης και η τήρηση της προβλεπόμενης διαδικασίας.
Η σωστή τεκμηρίωση της συναλλαγής είναι απαραίτητη ώστε να μπορεί να αναγνωριστεί το αφορολόγητο όριο.
- Μεταβιβάσεις χρημάτων με μετρητά
Διαφορετικό είναι το φορολογικό καθεστώς όταν τα χρήματα μεταβιβάζονται σε μετρητά αντί μέσω τραπεζικού συστήματος.
Σε αυτή την περίπτωση δεν εφαρμόζεται το αφορολόγητο των 800.000 ευρώ που προβλέπεται για τις δωρεές και γονικές παροχές που πραγματοποιούνται με τον προβλεπόμενο τραπεζικό τρόπο.
Έτσι, μπορεί να επιβληθεί φόρος 10% από το πρώτο ευρώ, ακόμη και όταν η μεταβίβαση πραγματοποιείται μεταξύ στενών συγγενών.
- Μεταφορές χρημάτων μέσω IRIS
Οι μικρές και συνηθισμένες μεταφορές μέσω IRIS από γονείς προς παιδιά για την κάλυψη καθημερινών αναγκών δεν θεωρούνται αυτομάτως δωρεές.
Κατά την αξιολόγηση μιας τέτοιας συναλλαγής μπορούν να ληφθούν υπόψη στοιχεία όπως:
- το ύψος των ποσών,
- η συχνότητα των μεταφορών,
- ο πραγματικός σκοπός τους.
Στόχος είναι να διαπιστωθεί εάν τα χρήματα αφορούν συνήθεις ανάγκες του παιδιού ή εάν πρόκειται στην πραγματικότητα για μεταβίβαση σημαντικού περιουσιακού στοιχείου.
- Διαδοχικές μεταφορές μεταξύ συγγενών
Στο φορολογικό μικροσκόπιο μπορούν να βρεθούν και οι αλυσιδωτές μεταφορές χρημάτων μεταξύ συγγενών, ιδιαίτερα όταν στη διαδρομή παρεμβάλλονται περισσότερα πρόσωπα.
Οι φορολογικές αρχές εξετάζουν εάν χρησιμοποιούνται ενδιάμεσοι λογαριασμοί ή τρίτα πρόσωπα με σκοπό να παρακαμφθούν οι φορολογικές διατάξεις ή να αξιοποιηθεί καταχρηστικά το αφορολόγητο όριο.
Εάν προκύψει ότι η συγκεκριμένη διαδρομή των χρημάτων σχεδιάστηκε με σκοπό την καταστρατήγηση των φορολογικών κανόνων, είναι δυνατόν να προκύψει φορολογική επιβάρυνση.
- Κοινοί λογαριασμοί με τρίτα πρόσωπα
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται όταν στον ίδιο τραπεζικό λογαριασμό συμμετέχουν πρόσωπα που δεν ανήκουν στην άμεση οικογένεια.
Σε περίπτωση ελέγχου μπορεί να εξεταστεί:
- ποιος κατέθεσε αρχικά τα χρήματα,
- ποιος τα χρησιμοποίησε,
- ποιος ωφελήθηκε από τη μεταφορά,
- ποια ήταν η πραγματική αιτία της συναλλαγής.
Με αυτόν τον τρόπο, μια φαινομενικά απλή τραπεζική κίνηση μπορεί να εξεταστεί ως πιθανή έμμεση δωρεά προς τρίτο πρόσωπο.
Πόσος είναι ο φόρος στις δωρεές
Η φορολογική επιβάρυνση εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκε η μεταβίβαση.
Για συγγενείς πρώτου βαθμού, όταν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή του αφορολόγητου ορίου, όπως συμβαίνει σε χρηματική δωρεά που πραγματοποιείται με μετρητά, προβλέπεται φόρος 10% από το πρώτο ευρώ.
Για συγγενείς δεύτερου βαθμού, όπως αδέλφια, ανίψια και θείοι, ο συντελεστής μπορεί να φτάσει το 20%, χωρίς να εφαρμόζεται το αφορολόγητο όριο των 800.000 ευρώ.
Για πιο μακρινούς συγγενείς ή για πρόσωπα που δεν έχουν συγγενική σχέση, η φορολογία μπορεί να ανέλθει έως και 40%, ανάλογα με την κατηγορία στην οποία υπάγεται η δωρεά.
Τι πρέπει να προσέχουν οι φορολογούμενοι
Το σημαντικότερο στοιχείο σε μια χρηματική μεταφορά είναι η τεκμηρίωση της συναλλαγής.
Όταν πραγματοποιούνται σημαντικά ποσά, ακόμη και μεταξύ μελών της ίδιας οικογένειας, θα πρέπει να είναι ξεκάθαρα η αιτία της μεταφοράς, η προέλευση των χρημάτων και ο τελικός προορισμός τους.
Η τραπεζική διαδρομή των ποσών, η σωστή δήλωση της συναλλαγής και η διατήρηση των απαραίτητων αποδεικτικών στοιχείων μπορούν να αποδειχθούν ιδιαίτερα σημαντικά σε περίπτωση φορολογικού ελέγχου.
Ιδιαίτερη σημασία έχει αυτό και στους κοινούς λογαριασμούς. Η ιδιότητα του συνδικαιούχου δεν σημαίνει από μόνη της ότι το συγκεκριμένο πρόσωπο είναι ο πραγματικός κύριος όλων των χρημάτων που βρίσκονται στον λογαριασμό.
Η προέλευση των χρημάτων, η πραγματική χρήση τους και οι συνθήκες υπό τις οποίες πραγματοποιήθηκε κάθε μεταφορά αποτελούν κρίσιμα στοιχεία για τη φορολογική αντιμετώπιση κάθε υπόθεσης.