Νέες διευκρινίσεις σχετικά με την εφαρμογή του ψηφιακού δελτίου αποστολής στις λαϊκές αγορές και στα ελαιοτριβεία εξέδωσε η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), καθορίζοντας ποιος είναι υπεύθυνος για την έκδοση του παραστατικού, πότε επιτρέπεται η χειρόγραφη έκδοσή του και πώς αντιμετωπίζεται η επιστροφή των αδιάθετων προϊόντων.
Οι οδηγίες αφορούν τόσο τους παραγωγούς που μεταφέρουν καθημερινά τα προϊόντα τους στις λαϊκές αγορές όσο και τους ελαιοπαραγωγούς που παραδίδουν τον ελαιόκαρπο στα ελαιοτριβεία, ενόψει της υποχρεωτικής ενεργοποίησης, από τις 12 Οκτωβρίου 2026, της δεύτερης φάσης του ψηφιακού συστήματος παρακολούθησης της διακίνησης αποθεμάτων.
-Advertisment-
Τι προβλέπει η δεύτερη φάση
Η δεύτερη φάση αφορά την ψηφιακή καταγραφή της φόρτωσης, της μεταφόρτωσης και της παραλαβής των προϊόντων. Μέχρι τις 11 Οκτωβρίου 2026 η διαβίβαση των συγκεκριμένων στοιχείων στο myDATA παραμένει προαιρετική, ενώ η πρώτη φάση του μέτρου, που αφορά την έκδοση και διαβίβαση των παραστατικών, εφαρμόζεται ήδη υποχρεωτικά από την 1η Δεκεμβρίου 2025.
Τι ισχύει για τους παραγωγούς στις λαϊκές αγορές
Οι παραγωγοί που μεταφέρουν προϊόντα από την αγροτική τους εκμετάλλευση ή την έδρα τους προς τις λαϊκές αγορές υποχρεούνται να εκδίδουν Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.
Έως και τις 11 Οκτωβρίου 2026 το παραστατικό μπορεί να εκδίδεται χειρόγραφα. Από τις 12 Οκτωβρίου 2026 και μετά, η έκδοσή του θα πραγματοποιείται αποκλειστικά σε ψηφιακή μορφή.
Σε περίπτωση που μέρος των προϊόντων παραμείνει απούλητο, δεν απαιτείται η έκδοση νέου παραστατικού για την επιστροφή τους. Η μεταφορά των αδιάθετων προϊόντων καλύπτεται από το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής που χρησιμοποιήθηκε κατά την αρχική μεταφορά, χωρίς να απαιτείται προηγουμένως ενημέρωσή του με τις ποσότητες που διατέθηκαν.
Με την επιστροφή των προϊόντων στις εγκαταστάσεις του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, στο οποίο καταγράφονται οι ποσότητες που επέστρεψαν.
Όταν ο παραγωγός συμμετέχει σε περισσότερες λαϊκές
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει για τους παραγωγούς που συμμετέχουν διαδοχικά σε δύο ή περισσότερες λαϊκές αγορές χωρίς να επιστρέφουν ενδιάμεσα στην έδρα ή την αποθήκη τους.
Στην περίπτωση αυτή δεν απαιτείται διαφορετικό δελτίο για κάθε αγορά. Αρκεί το αρχικό Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής να περιλαμβάνει εξαρχής όλες τις λαϊκές αγορές στις οποίες θα μεταβεί ο παραγωγός.
Με την ολοκλήρωση της διαδρομής και εφόσον υπάρχουν αδιάθετα προϊόντα, εκδίδεται κατά την επιστροφή Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Τι ισχύει για τους επαγγελματίες πωλητές
Ανάλογη δυνατότητα προβλέπεται και για τους επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων που προμηθεύονται εμπορεύματα από παραγωγούς ή χονδρεμπόρους.
Η μεταφορά και η επιστροφή των προϊόντων για περισσότερες από μία υπαίθριες αγορές μπορεί να καλύπτεται από το ψηφιακό παραστατικό αγοράς του προμηθευτή, εφόσον σε αυτό αναγράφονται τα στοιχεία και οι ημερομηνίες των αγορών.
Παράλληλα, οι πωλητές βιομηχανικών ή βιοτεχνικών ειδών που διαθέτουν και κατάστημα απαλλάσσονται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό την προϋπόθεση ότι τα τιμολόγια αγοράς εκδίδονται χωριστά για τα προϊόντα που προορίζονται για τις υπαίθριες αγορές.
Ελαιοτριβεία: Ποιοι συνεχίζουν να εξαιρούνται
Μεταβατικό καθεστώς εφαρμόζεται στους ελαιοπαραγωγούς που υπάγονται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και είχαν κύκλο εργασιών έως 200.000 ευρώ κατά το φορολογικό έτος 2022.
Οι συγκεκριμένοι παραγωγοί εξακολουθούν να απαλλάσσονται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής για τη μεταφορά του ελαιοκάρπου προς το ελαιοτριβείο μέχρι και τις 11 Οκτωβρίου 2026, με την προϋπόθεση ότι το ελαιοτριβείο εκδίδει κατά την παραλαβή Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Μετά τη λήξη της μεταβατικής περιόδου, από τις 12 Οκτωβρίου 2026, η ψηφιακή διαδικασία θα εφαρμόζεται και στη συγκεκριμένη κατηγορία.
Έκδοση από τον αντισυμβαλλόμενο
Η ΑΑΔΕ δίνει επίσης τη δυνατότητα το παραστατικό διακίνησης αγρότη που υπάγεται στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ να εκδίδεται από τον αντισυμβαλλόμενο, δηλαδή τον έμπορο, τον συνεταιρισμό ή το ελαιοτριβείο.
Το παραστατικό πρέπει να εκδίδεται πριν από την έναρξη της μεταφοράς και να φέρει την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με όχημα του ίδιου του παραγωγού.
Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ
Οι αγρότες που ανήκουν στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εξακολουθούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής όταν μεταφέρουν οι ίδιοι τα προϊόντα τους.
Κατά την παραλαβή των προϊόντων, ο έμπορος ή ο αγροτικός συνεταιρισμός εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, ενώ όταν η παραλαβή πραγματοποιείται απευθείας από την αγροτική εκμετάλλευση, μπορεί να εκδοθεί ψηφιακό δελτίο αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».
Εξαίρεση για μικρές αποστάσεις
Δεν απαιτείται έκδοση ψηφιακού παραστατικού όταν η μεταφορά αγροτικών προϊόντων πραγματοποιείται μεταξύ χωραφιών, στάβλων, αποθηκευτικών χώρων και λοιπών εγκαταστάσεων του ίδιου παραγωγού, εφόσον η απόσταση δεν ξεπερνά τα 10 χιλιόμετρα.
Η εξαίρεση ισχύει ακόμη και όταν οι συγκεκριμένοι χώροι δεν έχουν δηλωθεί ως εγκαταστάσεις στο φορολογικό μητρώο.
Τι γίνεται σε περίπτωση τεχνικού προβλήματος
Σε περιπτώσεις διακοπής ηλεκτροδότησης ή αδυναμίας σύνδεσης στο διαδίκτυο, η διακίνηση των προϊόντων δεν αναστέλλεται.
Το παραστατικό εκδίδεται με ειδική ένδειξη απώλειας σύνδεσης και διαβιβάζεται στο σύστημα μόλις αποκατασταθεί η επικοινωνία. Εφόσον η χρήση του myDATAapp δεν είναι εφικτή εκτός εγκατάστασης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί χειρόγραφο δελτίο αποστολής.