Έντονες διεθνείς αντιδράσεις έχει προκαλέσει νέο διάταγμα που εξέδωσαν οι Ταλιμπάν στο Αφγανιστάν, το οποίο, μεταξύ άλλων, προβλέπει τη θανατική ποινή για τον σοδομισμό και επιτρέπει στους άνδρες να ασκούν σωματική βία στις συζύγους τους, υπό την προϋπόθεση ότι δεν προκαλούνται κατάγματα ή εμφανή, μόνιμα τραύματα.
Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων χαρακτηρίζουν το μέτρο «καταστροφικό», εκφράζοντας φόβους ότι θα περιοριστεί ακόμη περισσότερο η δυνατότητα των γυναικών να προσφεύγουν στη δικαιοσύνη.
-Advertisment-
Η ακτιβίστρια Μαχμπούμπα Σεράζ δήλωσε στο CNN από την Καμπούλ ότι «οι άνδρες έχουν το πλήρες δικαίωμα να κυβερνούν τις γυναίκες» και πως «ο λόγος τους είναι ο νόμος».
Το διάταγμα εκδόθηκε τον προηγούμενο μήνα, ωστόσο έγινε γνωστό διεθνώς μετά τη διαρροή του στην αφγανική οργάνωση υπεράσπισης δικαιωμάτων Ραουαντάρι, η οποία το δημοσίευσε στα Παστό. Το Δίκτυο Αφγανών Αναλυτών προχώρησε στη μετάφρασή του στα Αγγλικά. Αν και παρόμοιες πρακτικές ήταν ήδη διαδεδομένες, είναι η πρώτη φορά που καταγράφονται τόσο αναλυτικά μετά την αποχώρηση των ΗΠΑ και των συμμάχων τους τον Αύγουστο του 2021, γεγονός που επέτρεψε στους Ταλιμπάν να επανέλθουν στην εξουσία.
Αυστηρότερες ποινές για κακοποίηση ζώων από ό,τι για έμφυλη βία
Οι Ταλιμπάν υποστηρίζουν ότι οι αποφάσεις τους εδράζονται στον Ισλαμικό Νόμο Σαρία. Σύμφωνα με το κείμενο του διατάγματος, εάν ένας σύζυγος προκαλέσει κάταγμα, ανοιχτό τραύμα ή εμφανή μώλωπα στη σύζυγό του και εκείνη απευθυνθεί σε δικαστή, τότε προβλέπεται ποινή 15 ημερών φυλάκισης.
Αντίθετα, η ποινή για κακοποίηση ζώων εμφανίζεται αυστηρότερη: όποιος εξαναγκάζει ζώα, όπως σκύλους ή κόκορες, να συμμετέχουν σε μάχες τιμωρείται με πέντε μήνες φυλάκιση. Παράλληλα, επιτρέπεται σε πατέρα να τιμωρεί το παιδί του, μεταξύ άλλων, για μη τήρηση θρησκευτικών υποχρεώσεων. Δάσκαλος που προκαλεί κάταγμα σε μαθητή απομακρύνεται από τη θέση του.
Δεδομένου ότι οι γυναίκες στο Αφγανιστάν δεν επιτρέπεται να μετακινούνται χωρίς ανδρικό κηδεμόνα, ακτιβιστές εκτιμούν ότι ο νόμος θα καταστήσει ακόμη δυσκολότερη την αναζήτηση δικαιοσύνης. Επιπλέον, η μαρτυρία γυναίκας αποτιμάται ως ίση με το ήμισυ της μαρτυρίας άνδρα.
Μετά την επιστροφή των Ταλιμπάν στην εξουσία, τα δικαιώματα των γυναικών έχουν περιοριστεί δραστικά. Οι περισσότερες μορφές εργασίας εκτός οικίας έχουν απαγορευτεί, ενώ η UNICEF εκτιμά ότι πάνω από δύο εκατομμύρια κορίτσια και γυναίκες έχουν αποκλειστεί από τη δευτεροβάθμια και πανεπιστημιακή εκπαίδευση.
Ο Ύπατος Αρμοστής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, Βόλκερ Τερκ, δήλωσε στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στη Γενεύη ότι το διάταγμα «νομιμοποιεί τη βία κατά γυναικών και παιδιών» και προειδοποίησε πως «το Αφγανιστάν έχει μετατραπεί σε νεκροταφείο ανθρωπίνων δικαιωμάτων», κάνοντας λόγο για σύστημα διαχωρισμού που θυμίζει απαρτχάιντ με βάση το φύλο.
Περιορισμός της διαφωνίας και θανατική ποινή
Το διάταγμα προβλέπει επίσης αυστηρές ποινές για προσβολή του ηγέτη των Ταλιμπάν, Χιμπατούλα Ακούντζανταζα, με 39 μαστιγώσεις και ένα έτος φυλάκισης, καθώς και ποινές για όσους «υποτιμούν ανώτερους αξιωματούχους».
Η θανατική ποινή μπορεί να επιβληθεί από δικαστή ή ιμάμη σε περιπτώσεις διάδοσης δογμάτων «αντίθετων με το Ισλάμ», καθώς και για επαναλαμβανόμενες πράξεις όπως κλοπή, ομοφυλοφιλία, αίρεση ή μαγεία.
Η οργάνωση Ραουαντάρι χαρακτήρισε το διάταγμα «ασύμβατο ακόμη και με τα στοιχειώδη πρότυπα δίκαιης δίκης», υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου. Ακτιβιστές επισημαίνουν ότι ο ορισμός του «μουσουλμάνου» αφήνει περιθώρια για διώξεις θρησκευτικών μειονοτήτων.
Η Μαχμπούμπα Σεράζ ανέφερε ότι δέχεται συνεχώς εκκλήσεις από γυναίκες σε απόγνωση. Όπως τόνισε, «όταν ο σύζυγος μπορεί να αποφασίζει για τα πάντα και οι νόμοι το επιτρέπουν, οι γυναίκες μένουν χωρίς προστασία».