Τη δυνατότητα να εξασφαλίσουν δωρεάν ένσημα προκειμένου να συμπληρώσουν τον απαιτούμενο χρόνο για τη συνταξιοδότησή τους έχουν άνεργοι μέσω ειδικού προγράμματος της ΔΥΠΑ.
Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατη εγκύκλιο, για την ένταξη στο συγκεκριμένο πρόγραμμα δεν απαιτείται πλέον η συμπλήρωση συγκεκριμένου ηλικιακού ορίου.
-Advertisment-
Την ίδια ώρα, χιλιάδες ασφαλισμένοι έχουν τη δυνατότητα να αξιοποιήσουν διαφορετικές ρυθμίσεις που μπορούν να λειτουργήσουν ως «γέφυρα» προς τη συνταξιοδότηση. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται και ασφαλισμένοι που κατά τη διάρκεια του επαγγελματικού τους βίου είχαν ασφαλιστεί στον πρώην ΟΓΑ.
Δωρεάν ασφάλιση για μακροχρόνια ανέργους
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει διέξοδο σε μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, επιτρέποντάς τους να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους χωρίς να χρειάζεται να καταβάλουν οι ίδιοι το σχετικό κόστος.
Οι ασφαλιστικές εισφορές καλύπτονται εξ ολοκλήρου από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ), λειτουργώντας ουσιαστικά ως «γέφυρα» μέχρι τη συμπλήρωση των απαιτούμενων προϋποθέσεων για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Οι δικαιούχοι μπορούν να ζητήσουν την προαιρετική συνέχιση της ασφάλισής τους έως ότου συμπληρώσουν τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό ημερών ασφάλισης, με τη σχετική δαπάνη να καλύπτεται πλήρως από τη ΔΥΠΑ.
Ποιοι είναι δικαιούχοι
Στο πρόγραμμα μπορούν να ενταχθούν όσοι:
- Είναι άνεργοι για τουλάχιστον 12 συνεχείς μήνες.
- Βρίσκονται έως 5 χρόνια πριν από τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
- Έχουν από 3.000 έως 4.500 ένσημα.
- Δεν υπάγονται σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.
Καταργήθηκαν τα συγκεκριμένα ηλικιακά όρια
Μέχρι πρόσφατα, η υπαγωγή στη συγκεκριμένη ρύθμιση προϋπέθετε την επίτευξη συγκεκριμένης ηλικίας.
Αρχικά, απαιτούνταν οι άνδρες να έχουν συμπληρώσει το 60ό έτος και οι γυναίκες το 55ο έτος. Με τις μεταγενέστερες αλλαγές στο ασφαλιστικό σύστημα, τα όρια προσαρμόστηκαν στο 62ο έτος για την πλειονότητα των ασφαλισμένων και στο 57ο έτος για όσους υπάγονταν στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα.
Ωστόσο, εγκύκλιος του e-ΕΦΚΑ ξεκαθαρίζει ότι με την εφαρμογή της νέας διάταξης τα προκαθορισμένα ηλικιακά όρια καταργούνται.
Πλέον, βασική προϋπόθεση για την ένταξη είναι ο ασφαλισμένος να απέχει έως πέντε χρόνια από το ελάχιστο απαιτούμενο όριο ηλικίας για πλήρη σύνταξη γήρατος, όπως αυτό διαμορφώνεται κάθε φορά ανάλογα με την ασφαλιστική κατηγορία στην οποία ανήκει.
Έτσι, δεν υπάρχει πλέον ένα ενιαίο ηλικιακό «κατώφλι». Η δυνατότητα ένταξης συνδέεται με την πραγματική ηλικία συνταξιοδότησης του κάθε ασφαλισμένου.
Τι ισχύει με τον χρόνο ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η ρύθμιση για τον χρόνο ασφάλισης στον πρώην ΟΓΑ.
Πλέον αναγνωρίζεται ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης για την περίοδο από το 1988 έως και το 1997. Πρόκειται για ασφαλιστικό χρόνο ο οποίος μέχρι πρότινος δεν υπολογιζόταν, αλλά πλέον εντάσσεται στις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση δεν αφορά αποκλειστικά αγρότες. Αφορά και εργαζομένους από τον ιδιωτικό και τον δημόσιο τομέα, οι οποίοι σε κάποια περίοδο της επαγγελματικής τους διαδρομής είχαν ασφαλιστεί στον ΟΓΑ και είχαν καταβάλει εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης.
Ο χρόνος αυτός μπορεί πλέον να συνυπολογιστεί στον συνολικό ασφαλιστικό βίο και να συμβάλει στη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος έως και πέντε χρόνια νωρίτερα.
Στο παρελθόν, τα ένσημα της συγκεκριμένης περιόδου μπορούσαν να αξιοποιηθούν μόνο από όσους εξακολουθούσαν να είναι ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ.
Αντίθετα, όσοι είχαν αλλάξει επαγγελματική δραστηριότητα και είχαν ασφαλιστεί στη συνέχεια ως ελεύθεροι επαγγελματίες, δημόσιοι υπάλληλοι ή εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα, έχαναν τη δυνατότητα αναγνώρισης του συγκεκριμένου χρόνου.
Με τη νέα ρύθμιση, ο χρόνος αυτός μπορεί να συνυπολογιστεί μαζί με χρόνο από άλλους φορείς κύριας ασφάλισης, όπως τα πρώην ταμεία ΟΑΕΕ και ΙΚΑ, αλλά και το Δημόσιο, τα οποία πλέον έχουν ενταχθεί στον e-ΕΦΚΑ.
Πλασματικά έτη: Πώς μπορεί να γίνει η εξαγορά
Παράλληλα, η ασφαλιστική νομοθεσία δίνει στους ασφαλισμένους τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν και να εξαγοράσουν έως και 7 πλασματικά έτη, προκειμένου να συμπληρώσουν νωρίτερα τις απαιτούμενες προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση.
Η αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να οδηγήσει σε νωρίτερη έξοδο στη σύνταξη, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αυξήσει και το ποσό της μηνιαίας σύνταξης, ακόμη και κατά 500 ευρώ.
Ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, όταν η αναγνώριση πλασματικών ετών οδηγεί στη θεμελίωση δικαιώματος για πλήρη αντί για μειωμένη σύνταξη, το όφελος για τον ασφαλισμένο είναι διπλό: τόσο ως προς τον χρόνο συνταξιοδότησης όσο και ως προς το ποσό της σύνταξης.
Προσοχή στην αίτηση
Η αναγνώριση των πλασματικών ετών θα πρέπει να γίνει πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ή ταυτόχρονα με αυτήν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει για όσους βρίσκονται κοντά στη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης για πλήρη σύνταξη, για όσους μπορούν να θεμελιώσουν δικαίωμα νωρίτερα λόγω ανήλικου τέκνου ή 35ετίας, αλλά και για εκείνους που επιδιώκουν να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα, ακόμη και με μειωμένη σύνταξη.
Η διαδικασία αναγνώρισης
Η διαδικασία πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσω gov.gr ή με αίτηση στον e-ΕΦΚΑ και περιλαμβάνει τα εξής βήματα:
- Υποβάλλεται η αίτηση αναγνώρισης πλασματικών ετών.
- Ο ασφαλισμένος αναμένει την απόφαση του e-ΕΦΚΑ.
- Η εξαγορά πραγματοποιείται είτε εφάπαξ, είτε σε 60 δόσεις, είτε μέσω παρακράτησης ποσού ίσου με το 25% της σύνταξης.
- Ο αναγνωρισμένος χρόνος προσμετράται στο συνταξιοδοτικό δικαίωμα.
Ποια χρόνια μπορούν να αναγνωριστούν
Μεταξύ των χρόνων που μπορούν να αναγνωριστούν και να εξαγοραστούν περιλαμβάνονται:
- Στρατιωτική θητεία
- Τέκνα, για γονείς
- Σπουδές σε ΑΕΙ/ΤΕΙ, με αναγνώριση πτυχίου
- Κενά διαστήματα μεταξύ εργασιών
- Επίδομα ανεργίας, έως 300 ημέρες ή έως 200 ημέρες, ανάλογα με την περίπτωση θεμελίωσης
- Ασθένεια, έως 200 ημέρες
- Γονική άδεια ανατροφής
- Μαθητεία
Πώς υπολογίζεται το κόστος
Το κόστος της εξαγοράς διαφοροποιείται ανάλογα με την ασφαλιστική κατάσταση του ενδιαφερόμενου, δηλαδή εάν είναι:
- Μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας
- Εντός ή εκτός απασχόλησης
- Με ή χωρίς εισόδημα κατά την περίοδο της εξαγοράς
Για τους μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται με βάση το 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους.
Για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κόστος υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική κλάση του έτους κατά το οποίο υποβάλλεται η αίτηση συνταξιοδότησης ή η αίτηση αναγνώρισης πλασματικού χρόνου.
Η ίδια βάση υπολογισμού, δηλαδή εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού, εφαρμόζεται και στις περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης.
Τι ισχύει για Δημοσίους υπαλλήλους, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες
Για τους υπαλλήλους του Δημοσίου ισχύει διαφορετικό καθεστώς. Για αιτήσεις που υποβάλλονται από 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, η εξαγορά πραγματοποιείται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού του ασφαλισμένου, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο κόστος.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, αλλά και για τους αγρότες, το κόστος κάθε μήνα αναγνώρισης αντιστοιχεί στη μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης.
Τα σχετικά ποσά έχουν ήδη αυξηθεί κατά 2,5% από την 1η Ιανουαρίου, με αποτέλεσμα να έχει αναπροσαρμοστεί αυτόματα και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις αιτήσεις που υποβάλλονται μέσα στο 2026.