Σημαντικές μεταβολές στον τρόπο οργάνωσης και εφαρμογής των καθαρισμών οικοπέδων εισάγει νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας με την ονομασία «Ενεργή Μάχη». Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η αναβάθμιση του Εθνικού Μητρώου Τήρησης Μέτρων Προληπτικής Πυροπροστασίας.
Στόχος της ρύθμισης είναι το Μητρώο να μην λειτουργεί μόνο ως καταγραφικό εργαλείο υποχρεώσεων κατά την αντιπυρική περίοδο, αλλά να συνδέεται άμεσα με την υποβολή δηλώσεων, τη διενέργεια ελέγχων και την ενεργοποίηση παρεμβάσεων από τις αρμόδιες αρχές.
-Advertisment-
Τι αλλάζει στον καθαρισμό και τη δήλωση οικοπέδων
Με βάση το προωθούμενο πλαίσιο, η περίοδος καθαρισμού και δήλωσης των οικοπέδων παρατείνεται έως τις 15 Ιουνίου. Οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι οφείλουν να προχωρήσουν σε καθαρισμό από την 1η Απριλίου έως τις 15 Ιουνίου και να διατηρούν τον χώρο σε καλή κατάσταση καθ’ όλη τη διάρκεια της αντιπυρικής περιόδου, ενώ η σχετική δήλωση πρέπει επίσης να υποβληθεί μέχρι την ίδια ημερομηνία. Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, το χρονοδιάγραμμα αυτό διευκολύνει τη συμμόρφωση και ενισχύει τον επιχειρησιακό σχεδιασμό των ελέγχων.
Βασική αλλαγή αποτελεί η «καθετοποίηση» της διαδικασίας και η σαφής κατανομή αρμοδιοτήτων. Οι δήμοι θα ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες οικοπέδων και ακάλυπτων χώρων, θα πραγματοποιούν δειγματοληπτικούς ελέγχους επί των δηλώσεων και, σε περίπτωση διαπίστωσης παραβάσεων, θα έχουν τη δυνατότητα αυτεπάγγελτου καθαρισμού.
Η Πυροσβεστική Υπηρεσία θα παρεμβαίνει ύστερα από καταγγελίες, θα διενεργεί ελέγχους και θα επιβάλλει τα προβλεπόμενα πρόστιμα και κυρώσεις τόσο για μη υποβολή δήλωσης όσο και για μη τήρηση των μέτρων, ενημερώνοντας παράλληλα τον δήμο για άμεση αποκατάσταση.
Τα πρόστιμα και οι κυρώσεις
Το νέο πλαίσιο προβλέπει αναλογική κλιμάκωση των κυρώσεων, διαχωρίζοντας τη μη υποβολή δήλωσης από τη μη πραγματοποίηση καθαρισμού. Σε περιπτώσεις όπου έχει γίνει καθαρισμός αλλά δεν υποβλήθηκε δήλωση, οι κυρώσεις είναι ηπιότερες, ενώ βαρύτερες όταν δεν έχει πραγματοποιηθεί καμία ενέργεια.
Ειδικότερα, για μη καθαρισμό προβλέπεται πρόστιμο 1 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, με κατώτατο όριο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ. Αν έχει γίνει καθαρισμός αλλά δεν υποβλήθηκε δήλωση, το πρόστιμο ορίζεται στα 100 ευρώ. Παράλληλα παρέχεται δυνατότητα μείωσης της επιβάρυνσης εφόσον ο ιδιοκτήτης συμμορφωθεί άμεσα.
Μηχανισμοί άμεσης παρέμβασης
Το πλαίσιο εισάγει διαδικασίες άμεσης δράσης για την πρόληψη κινδύνου πυρκαγιάς. Αρχικά επιδιώκεται επικοινωνία και συναίνεση του ιδιοκτήτη. Εάν αυτό δεν καταστεί εφικτό και διαπιστωθεί εγγράφως από την Πυροσβεστική υψηλός κίνδυνος, ο δήμος μπορεί να προχωρήσει αυτεπάγγελτα στον καθαρισμό. Προβλέπεται επίσης δυνατότητα επείγουσας παρέμβασης σε περιπτώσεις άμεσης επικινδυνότητας.
Παράλληλα λαμβάνονται υπόψη οι τοπικές κλιματικές και οικολογικές συνθήκες, με δυνατότητα παράτασης προθεσμιών μέσω υπουργικής απόφασης κατόπιν εισήγησης της αρμόδιας επιτροπής.
Πρόνοια για όσους δεν χρησιμοποιούν ψηφιακές υπηρεσίες
Η ρύθμιση περιλαμβάνει ειδική διαδικασία για πολίτες που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν ψηφιακά μέσα, επιτρέποντας την υποβολή της δήλωσης με φυσικό τρόπο και αποστολή της στην αρμόδια υπηρεσία, ώστε να αποφευχθεί ο ψηφιακός αποκλεισμός.
Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης, λήφθηκαν υπόψη και παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ, οι οποίες τόνισαν την ανάγκη σαφούς καθορισμού των υπόχρεων – συμπεριλαμβανομένων των νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου – καθώς και την αποφυγή δυσανάλογων επιβαρύνσεων για ιδιοκτήτες που έχουν ήδη συμμορφωθεί ή αντιμετωπίζουν αντικειμενικές δυσκολίες.
Συνολικά, η νέα ρύθμιση επιχειρεί να μεταβεί από ένα πλαίσιο ασάφειας σε ένα πιο οργανωμένο, ψηφιακά υποστηριζόμενο και επιχειρησιακά ενεργό σύστημα, ώστε ο καθαρισμός οικοπέδων να αποτελεί σταθερή υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο.