Ένα προσωπικό κείμενο προβληματισμού για το πώς η καθημερινή στάση των ενηλίκων επηρεάζει τις σχέσεις, την αυτοπεποίθηση και την κοινωνικοποίηση των παιδιών μέσα στο σχολικό περιβάλλον.
Τα παιδιά δεν μαθαίνουν μόνο από όσα τους λέμε.
Μαθαίνουν, κυρίως, από όσα βλέπουν.
Οι συμπεριφορές μας, οι αντιδράσεις μας και πολλές φορές η σιωπή μας γίνονται το πρότυπο πάνω στο οποίο θα χτίσουν τον τρόπο που σχετίζονται με τον κόσμο. Και κάπου εδώ γεννιέται το ερώτημα:
τι παράδειγμα δίνουμε τελικά στα παιδιά μας ως γονείς;
Μια αλλαγή που δοκιμάζει την προσαρμογή
Ένα παιδί σε μικρή ηλικία βρέθηκε φέτος σε ένα νέο σχολικό περιβάλλον. Νέος χώρος, νέοι δάσκαλοι, νέοι κανόνες και – το πιο δύσκολο – νέες φιλίες. Η προσαρμογή δεν είναι ποτέ απλή υπόθεση, ειδικά όταν το παιδί καλείται να βρει τη θέση του σε μια ήδη διαμορφωμένη ομάδα.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο δημιουργήθηκε μια στενή φιλία. Μια σχέση που αρχικά έμοιαζε δυνατή και καθησυχαστική, αλλά με τον καιρό άρχισε να βαραίνει. Το παιδί δεν ήταν πια το ίδιο χαρούμενο. Κάτι είχε αλλάξει.
Μετά από πολλές συζητήσεις, έγινε φανερό πως αυτή η φιλία δεν άφηνε χώρο. Δεν υπήρχε ελευθερία, δεν υπήρχε ανάσα. Υπήρχε πίεση, σύγχυση και μια αίσθηση ότι η αλήθεια άλλαζε μορφή ανάλογα με το ποιος την άκουγε.
Οι προσπάθειες για διάλογο έγιναν. Για λίγο φάνηκε πως υπήρχε βελτίωση, όμως σύντομα το ίδιο μοτίβο επανήλθε.
Όταν το παιδί προσπάθησε να ανοίξει τον κύκλο του και να παίξει και με άλλα παιδιά, βρέθηκε αντιμέτωπο με φόβο και αποκλεισμό. Κάποιες ομάδες λειτουργούν με άγραφους κανόνες, όπου όποιος διαφέρει ή απομακρύνεται, πληρώνει το τίμημα.
Η αγωνία της επιστροφής από το σχολείο έγινε καθημερινή. Όχι για τους βαθμούς ή τις επιδόσεις, αλλά για το χαμόγελο. Για την ψυχολογία. Γιατί αυτή είναι πάντα η βάση όλων.
Μια εικόνα που λέει περισσότερα από λέξεις
Σε μια σχολική εκδήλωση, το παιδί έπαιξε, γέλασε και διασκέδασε. Και αυτό ήταν το σημαντικό.
Παράλληλα, όμως, υπήρξε μια εικόνα που έβαλε σε σκέψεις: η απόσταση μεταξύ των ενηλίκων. Μια αμηχανία, μια αποφυγή, μια σιωπή που έμοιαζε πιο δυνατή από λόγια.
Όχι καβγάδες. Όχι εντάσεις. Απλώς μια στάση που έδειχνε ψυχρότητα και αποστασιοποίηση.
Και τότε προκύπτει το ερώτημα:
όταν τα παιδιά παρατηρούν αυτές τις συμπεριφορές, τι μαθαίνουν;
Πώς ερμηνεύουν την έννοια της αποδοχής, της ευγένειας, της κοινωνικοποίησης;
Οι αξίες στην πράξη
Ζούμε σε μια εποχή όπου η ψυχολογία έχει μπει δυναμικά στην καθημερινότητά μας. Διαβάζουμε, συζητάμε, προσπαθούμε να εξελιχθούμε. Όμως η θεωρία χωρίς πράξη μένει κενή.
Συχνά ακούμε φράσεις όπως «δεν ανακατεύομαι» ή «το παιδί μου δεν φταίει». Και πράγματι, τα παιδιά δεν φταίνε πάντα. Αλλά οι ενήλικες έχουν ευθύνη να ακούν, να παρατηρούν και να μην κλείνουν τα μάτια.
Τα παιδιά, ειδικά σε μικρές ηλικίες, αλλάζουν παρέες. Είναι φυσικό. Αυτό που δεν θα έπρεπε να είναι φυσικό είναι η απουσία ενσυναίσθησης και η μεταφορά συμπεριφορών αποκλεισμού στον κόσμο των ενηλίκων.
Αν θέλουμε ένα καλύτερο μέλλον για τα παιδιά μας, ας επιστρέψουμε στα βασικά.
Στις αξίες που μας έμαθαν: τον σεβασμό, την ευγένεια, την κατανόηση, την ενσυναίσθηση.
Μπορεί να μην έχουμε όλες τις απαντήσεις ως γονείς. Έχουμε όμως ευθύνη.
Ευθύνη να στεκόμαστε με σεβασμό, με ενσυναίσθηση και με επίγνωση ότι κάθε μας στάση αφήνει αποτύπωμα.
Γιατί τα παιδιά δεν θα θυμούνται τόσο τι τους είπαμε, όσο το πώς φερθήκαμε — σε εκείνα και στους άλλους.
Και το παράδειγμα, είτε το θέλουμε είτε όχι, ξεκινά πάντα από εμάς.
Μια μητέρα
Οι σκέψεις που εκφράζονται στο παρόν άρθρο αποτελούν προσωπική άποψη και αποτυπώνουν γενικό προβληματισμό σχετικά με την ανατροφή και τις ανθρώπινες σχέσεις.

