Το βάρος της σχολικής τσάντας αποτελεί κάθε χρόνο ένα ζήτημα που απασχολεί γονείς, εκπαιδευτικούς, αλλά και ειδικούς επιστήμονες, όπως γιατρούς και φυσιοθεραπευτές.
Το ενδιαφέρον, φυσικά, δεν αφορά τα χρώματα, τα σχέδια ή τους ήρωες που επιλέγουν τα παιδιά, αλλά κυρίως το βάρος, την πρακτικότητα και την εργονομία της σχολικής τσάντας, καθώς αυτή μεταφέρεται καθημερινά από και προς το σχολείο.
-Advertisment-
Με αφορμή την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς, σχετικές οδηγίες περιλαμβάνονται και στην εγκύκλιο της Διεύθυνσης Δημοτικής Εκπαίδευσης, η οποία απευθύνεται όχι μόνο στους μαθητές και τους γονείς, αλλά και στις ίδιες τις σχολικές μονάδες.
Στόχος είναι να υιοθετηθούν συγκεκριμένες πρακτικές, ώστε να περιοριστεί όσο το δυνατόν περισσότερο το βάρος που μεταφέρουν καθημερινά οι μαθητές.
Ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει μια βαριά σχολική τσάντα
Η καθημερινή μεταφορά μιας υπερβολικά βαριάς τσάντας μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των παιδιών.
Μεταξύ άλλων, ενδέχεται να προκαλέσει οσφυαλγία, μυϊκούς πόνους και προβλήματα στη στάση του σώματος, ενώ μπορεί να επηρεάσει ακόμη και τη σταθερότητα κατά το βάδισμα, αυξάνοντας τον κίνδυνο τραυματισμού.
Για τον λόγο αυτό, τα σχολεία καλούνται να διαμορφώσουν σαφή πολιτική και πρακτικές που θα ανταποκρίνονται στις ιδιαίτερες ανάγκες και συνθήκες κάθε σχολικής μονάδας.
Παράλληλα, θα πρέπει σε τακτά χρονικά διαστήματα να υπενθυμίζονται στους μαθητές, στους εκπαιδευτικούς και στους γονείς οι κανόνες που έχουν υιοθετηθεί.
Οι βασικές οδηγίες προς τα σχολεία
Η Διεύθυνση Δημοτικής Εκπαίδευσης προτείνει, μεταξύ άλλων, τα ακόλουθα μέτρα:
Συζήτηση του θέματος από το διδακτικό προσωπικό
Το ζήτημα του βάρους της σχολικής τσάντας θα πρέπει να συζητείται από το διδακτικό προσωπικό στην αρχή της σχολικής χρονιάς και να λαμβάνονται έγκαιρα τα απαραίτητα προληπτικά μέτρα.
Ειδικότερα:
- Δεν συνιστάται η προσθήκη και συρραφή φύλλων εργασίας ή φυλλαδίων μέσα στα τετράδια, όταν αυτό αυξάνει σημαντικά το βάρος τους.
- Οι εκπαιδευτικοί δεν θα πρέπει να συνενώνουν τα τετράδια των μαθητών προκειμένου να δημιουργήσουν μεγαλύτερα τετράδια.
- Το υπουργείο Παιδείας προμηθεύεται σκόπιμα ολιγοσέλιδα τετράδια, ώστε να περιορίζεται το βάρος που μεταφέρουν οι μαθητές.
- Όταν ολοκληρώνονται οι σελίδες ενός τετραδίου, αυτό μπορεί να παραμένει στο σχολείο ή στο σπίτι και ο μαθητής να μεταφέρει μόνο το τετράδιο που χρειάζεται.
- Όπου είναι εφικτό, κατά την κατάρτιση του ωρολογίου προγράμματος, τα εργαστηριακά μαθήματα προτείνεται να πραγματοποιούνται σε συνεχόμενες διδακτικές περιόδους.
- Σε μαθήματα στα οποία χρησιμοποιούνται περισσότερα από ένα βιβλία, οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να ενημερώνουν με σαφήνεια τους μαθητές ποια βιβλία και τετράδια είναι απαραίτητα κάθε ημέρα.
- Για κάθε μάθημα θα πρέπει να χρησιμοποιείται ένα μόνο τετράδιο, εκτός εάν απαιτείται διαφορετικά.
Τι πρέπει να βάζουν οι μαθητές στην τσάντα
Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να δίνουν σαφείς οδηγίες για το υλικό που πρέπει να μεταφέρουν οι μαθητές την επόμενη ημέρα.
Στη σχολική τσάντα θα πρέπει να υπάρχουν μόνο τα βιβλία, τα τετράδια και η γραφική ύλη που είναι απαραίτητα για τα μαθήματα της συγκεκριμένης ημέρας, με βάση το ημερήσιο ωρολόγιο πρόγραμμα.
Όσα βιβλία ή είδη γραφικής ύλης δεν χρειάζονται θα πρέπει να παραμένουν στο σχολείο ή στο σπίτι.
Παράλληλα, συνιστάται να αποφεύγεται η χρήση δύο ή περισσότερων κασετινών με γραφική ύλη, καθώς και αυτή μπορεί να συμβάλλει στην αύξηση του συνολικού βάρους.
Πώς πρέπει να τοποθετούνται τα βιβλία στην τσάντα
Στην αρχή της σχολικής χρονιάς, ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός κάθε τμήματος θα πρέπει να ενημερώνει τους μαθητές για τη σωστή χρήση και μεταφορά της σχολικής τσάντας.
Βασικές οδηγίες είναι οι εξής:
- Τα βαρύτερα βιβλία πρέπει να τοποθετούνται κοντά στην πλάτη, ενώ τα ελαφρύτερα να βρίσκονται πιο μακριά από αυτή. Παράλληλα, βιβλία και τετράδια δεν θα πρέπει να μετακινούνται συνεχώς μέσα στην τσάντα.
- Η τσάντα δεν πρέπει να μεταφέρεται μόνο από το ένα χέρι ή τον έναν ώμο. Πιο εργονομική θεωρείται η χρήση και των δύο ώμων. Τα λουριά θα πρέπει να είναι σωστά ρυθμισμένα, ώστε η τσάντα να εφαρμόζει όσο γίνεται καλύτερα στην πλάτη. Για ορισμένα παιδιά ιδιαίτερα πρακτικές μπορεί να είναι και οι τσάντες με τροχούς.
- Όταν οι μαθητές μεταφέρουν την τσάντα, θα πρέπει να αποφεύγουν να σκύβουν λυγίζοντας τη μέση. Συνιστάται να λυγίζουν τα γόνατα και να διατηρούν ίσια τη μέση.
- Όταν οι μαθητές δεν μετακινούνται, για παράδειγμα κατά τη διάρκεια πρωινών ενδοσχολικών συγκεντρώσεων, καλό είναι να μην κρατούν την τσάντα στην πλάτη, αλλά να την κατεβάζουν και να την τοποθετούν στο έδαφος.
Βιβλία και υλικά που μπορούν να παραμένουν στην τάξη
Μια ακόμη λύση που προτείνεται είναι η φύλαξη βιβλίων στην τάξη ή στα εργαστήρια, ώστε να μην χρειάζεται να μεταφέρονται καθημερινά.
Ανθολόγια, λεξικά, βιβλία Γραμματικής και άλλα βιβλία που δεν είναι απαραίτητα για τη μελέτη στο σπίτι μπορούν να παραμένουν στα ράφια των τάξεων.
Για τον σκοπό αυτό μπορούν να χρησιμοποιούνται ατομικά χάρτινα κουτιά, όπου οι μαθητές θα φυλάσσουν βιβλία και τετράδια που δεν χρειάζονται να πάρουν μαζί τους.
Αντίστοιχα, είδη γραφικής ύλης, όπως ρίγες, χρωματιστά μολύβια, ψαλίδια και γόμες, μπορούν να παραμένουν στην τάξη και να χρησιμοποιούνται εκεί.
Συνεργασία σχολείου και γονέων
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη συνεργασία των σχολείων με τους γονείς και κηδεμόνες, ώστε να καλλιεργούνται σωστές συνήθειες σχετικά με τη σχολική τσάντα.
Η ηλικία και η σωματική διάπλαση του παιδιού θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την επιλογή του μεγέθους και του τύπου της τσάντας.
Παράλληλα, οι μαθητές θα πρέπει να κατανοούν τη σημασία της καθημερινής οργάνωσης της τσάντας τους. Η σωστή προετοιμασία αποτελεί μέρος της συνέπειας απέναντι στα σχολικά καθήκοντα και τις υποχρεώσεις τους.
Όπως επισημαίνεται στην εγκύκλιο, απαιτείται η συνεργασία και ενεργή συμμετοχή όλων, ώστε το ζήτημα του βάρους της σχολικής τσάντας να αντιμετωπίζεται προληπτικά.
Τι κάνουν άλλες χώρες για το βάρος της σχολικής τσάντας
Το ζήτημα έχει απασχολήσει και άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η αντιμετώπιση δεν περιορίζεται μόνο στον καθορισμό ενός ανώτατου ορίου κιλών.
Σε αρκετές περιπτώσεις εφαρμόζονται οργανωτικές και υλικοτεχνικές λύσεις μέσα στα σχολεία, με στόχο να μειωθεί η ανάγκη καθημερινής μεταφοράς βιβλίων και τετραδίων.
Γαλλία
Στη Γαλλία υπάρχει εθνική σύσταση το βάρος της σχολικής τσάντας να μην ξεπερνά περίπου το 10% του σωματικού βάρους του μαθητή.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση συνοδεύεται και από πρακτικές που αποσκοπούν στη μείωση του φορτίου.
Ιταλία
Στην Ιταλία οι οδηγίες κινούνται περίπου στο 10% έως 15% του σωματικού βάρους, ενώ δίνεται έμφαση και στη σωστή εργονομική μεταφορά.
Παράλληλα, προωθούνται πρακτικές όπως η μεταφορά μόνο των απαραίτητων βιβλίων, αλλά και λύσεις από εκδότες, όπως ο διαχωρισμός των βιβλίων σε επιμέρους τεύχη ή τόμους.
Γερμανία
Στη Γερμανία δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην εργονομία και στα πρότυπα που αφορούν τις σχολικές τσάντες.
Παράλληλα, όπου αυτό είναι εφικτό, προωθείται η παραμονή των βαριών βιβλίων στο σχολείο, ώστε να περιορίζεται το φορτίο που μεταφέρουν καθημερινά οι μαθητές.
Ηνωμένο Βασίλειο
Στο Ηνωμένο Βασίλειο υπάρχουν αντίστοιχες οδηγίες για μέγιστο φορτίο περίπου 10% του σωματικού βάρους.
Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη σωστή εφαρμογή της τσάντας, με χρήση και των δύο τιραντών και τοποθέτηση κοντά στο σώμα, ενώ εφαρμόζονται πρακτικές λύσεις, όπως η χρήση lockers στα σχολεία.