Σήμερα, Παρασκευή 20 Φεβρουαρίου 2026, στις 13:00, τελείται στη Μητρόπολη Αθηνών η εξόδιος ακολουθία της διακεκριμένης βυζαντινολόγου και πανεπιστημιακής δασκάλας Ελένης Γλύκατζη-Αρβελέρ, η οποία έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών.
Η τελετή πραγματοποιείται δημοσία δαπάνη, κατόπιν κοινής απόφασης των υπουργείων Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Εσωτερικών, Παιδείας και Πολιτισμού. Πριν από την εξόδιο ακολουθία, η σορός της θα τεθεί σε λαϊκό προσκύνημα.
-Advertisment-
Ποια ήταν η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ
Η Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ γεννήθηκε στην Αθήνα στις 29 Αυγούστου 1926, από γονείς μικρασιατικής καταγωγής. Ο πατέρας της, Νίκος Γλύκατζης, ήταν έμπορος από τη Μικρά Ασία και επιστάτης στα κτήματα της οικογένειας της μητέρας της, Καλλιρόης Ψαλτίδη, που καταγόταν από εύπορη οικογένεια της Προύσας. Η οικογένεια εγκαταστάθηκε στον Βύρωνα ως προσφυγική, μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή.
Σε ηλικία μόλις έξι ετών έκανε τις πρώτες της «πολιτικές ομιλίες» στη γειτονιά, διαβάζοντας εφημερίδα – έστω και ανάποδα – υπέρ του Βενιζέλου. Το 1942, σε ηλικία 14 ετών, εντάχθηκε στην Αντίσταση στον Βύρωνα, αναλαμβάνοντας τη μεταφορά μηνυμάτων.
Ολοκλήρωσε τις εγκύκλιες σπουδές της στο 4ο Γυμνάσιο Αθηνών και στη συνέχεια φοίτησε στη Φιλοσοφική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας.
Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, επιλέχθηκε από τη βασίλισσα Φρειδερίκη ως η καλύτερη φοιτήτρια της Φιλολογίας και εργάστηκε ως γραμματέας σε ίδρυμα για τα άπορα παιδιά, παρά τις γνωστές πολιτικές της απόψεις. Παράλληλα, αφιερώθηκε σε ερευνητικό έργο για τη Μικρά Ασία και την Καππαδοκία (1949-1953), διαθέτοντας τα έσοδά της για τη στήριξη της οικογένειάς της.
Το 1953 εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να συνεχίσει τις σπουδές της στην École des Hautes Études και το 1960 ανακηρύχθηκε διδάκτωρ Ιστορίας. Το 1957 παντρεύτηκε τον Ζακ Αρβελέρ, αξιωματικό του Γαλλικού Πολεμικού Ναυτικού, με τον οποίο απέκτησε μία κόρη, τη Μαρί-Ελέν.
Διορίστηκε στο Εθνικό Κέντρο Επιστημονικών Ερευνών της Γαλλίας (CNRS) και το 1967 εξελέγη καθηγήτρια Βυζαντινής Ιστορίας στη Σορβόννη. Το 1966 έλαβε το doctorat ès lettres με τη μελέτη «Byzance et la mer», που εκδόθηκε από τις Presses Universitaires de France.
Διετέλεσε διευθύντρια του Τμήματος Ιστορίας και πρόεδρος της Επιτροπής Έρευνας της Φιλοσοφικής Σχολής της Σορβόννης, προσκεκλημένη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, αντιπρόεδρος και στη συνέχεια η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Πανεπιστημίου Paris I Panthéon-Sorbonne (1976-1981), παραμένοντας επίτιμη πρόεδρος από το 1981.
Υπήρξε επίσης η πρώτη γυναίκα πρύτανης της Ακαδημίας και καγκελάριος των Πανεπιστημίων του Παρισιού (1982-1989), ενώ αργότερα ανέλαβε την προεδρία του Κέντρου Ζορζ Πομπιντού (1989-1991), έχοντας προηγουμένως διατελέσει αντιπρόεδρός του.
Στην Ελλάδα, διετέλεσε πρόεδρος του Εθνικού Θεάτρου (1999-2012) και του Ευρωπαϊκού Πολιτιστικού Κέντρου Δελφών (1993-2022), ενώ κατείχε και πλήθος διεθνών τιμητικών θέσεων. Υπήρξε αντεπιστέλλον μέλος σημαντικών ακαδημιών, μεταξύ των οποίων η Ακαδημία Αθηνών, η Βρετανική Ακαδημία και άλλες ευρωπαϊκές επιστημονικές ενώσεις, καθώς και επίτιμη διδάκτωρ σε πανεπιστήμια ανά τον κόσμο.