Η Ευρωπαϊκή Ένωση βάζει φρένο στο καθεστώς αδασμολόγητων μικροδεμάτων που ευνόησε την εκρηκτική άνοδο ασιατικών πλατφορμών όπως η Temu και η Shein.
Από το καλοκαίρι του 2026, ο προσωρινός δασμός των 3 ευρώ δεν θα επιβάλλεται ανά πακέτο, αλλά ανά δασμολογική κατηγορία προϊόντος που περιλαμβάνεται σε κάθε δέμα, μεταβάλλοντας ουσιαστικά το τελικό ποσό που θα πληρώνουν οι καταναλωτές.
Τι αλλάζει από 1η Ιουλίου 2026
- Από 1/7/2026 επιβάλλεται προσωρινός δασμός 3€ ανά δασμολογική κατηγορία είδους για αποστολές αξίας κάτω των 150€.
- Καταργείται η απαλλαγή δασμών για δέματα κάτω των 150€.
- Μετά το 2028, ο προσωρινός μηχανισμός θα αντικατασταθεί από κανονικούς τελωνειακούς δασμούς, όταν τεθεί σε πλήρη λειτουργία ο νέος ενιαίος ψηφιακός τελωνειακός κόμβος της ΕΕ.
- Το 91% των 4,6 δισ. μικροδεμάτων που εισήχθησαν το 2024 προήλθε από την Κίνα.
- Στόχος του μέτρου είναι ο περιορισμός του αθέμιτου ανταγωνισμού και η ενίσχυση των ελέγχων ασφάλειας προϊόντων.
Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ενέκρινε οριστικά την κατάργηση της εξαίρεσης για δέματα χαμηλής αξίας, μια ρύθμιση που αποτέλεσε βασικό μοχλό ανάπτυξης για το διασυνοριακό fast-commerce.
Πώς τα 3€ πολλαπλασιάζονται
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ο τρόπος υπολογισμού:
Ο δασμός επιβάλλεται ανά διαφορετική δασμολογική κατηγορία προϊόντος μέσα στο ίδιο πακέτο – όχι ανά αποστολή.
Παράδειγμα 1
- 1 μεταξωτή μπλούζα
- 2 μάλλινες μπλούζες
Δύο διαφορετικοί τελωνειακοί κωδικοί →
3€ + 3€ = 6€ συνολικός δασμός
Παράδειγμα 2
Εάν ένα δέμα περιλαμβάνει 10 διαφορετικές κατηγορίες προϊόντων (π.χ. ρούχα, εργαλεία, κοσμήματα, διακοσμητικά, παιχνίδια),
ο επιπλέον φόρος ανέρχεται σε 30€, ακόμη κι αν η συνολική αξία των ειδών είναι χαμηλή.
Για αγορές μικρού κόστους, το νέο σύστημα μπορεί να καταστήσει την παραγγελία οικονομικά ασύμφορη.
Η «έκρηξη» εισαγωγών που οδήγησε στην απόφαση
Τα στοιχεία αποτυπώνουν τη ραγδαία αύξηση:
- Το 2024 καταγράφηκαν 4,6 δισ. μικροδέματα στην ΕΕ.
- Το 91% είχε προέλευση την Κίνα.
- Το 2025 οι εισαγωγές κάτω των 150€ αυξήθηκαν κατά 26%, αγγίζοντας τα 5,8 δισ. πακέτα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το προηγούμενο καθεστώς δημιουργούσε:
- Αθέμιτο ανταγωνισμό εις βάρος ευρωπαϊκών επιχειρήσεων
- Απώλειες δημοσίων εσόδων
- Ελλιπή έλεγχο συμμόρφωσης και ασφάλειας προϊόντων
Σε πανευρωπαϊκό έλεγχο 20.000 παιχνιδιών και μικρών ηλεκτρονικών συσκευών από τρίτες χώρες, πάνω από το 50% δεν πληρούσε τα πρότυπα της ΕΕ, ενώ το 84% των εργαστηριακά ελεγχθέντων κρίθηκε επικίνδυνο.
Social media και παρορμητική κατανάλωση
Η ραγδαία αύξηση των παραγγελιών συνδέεται και με τη λειτουργία των social platforms. Η TikTok βρίσκεται υπό εξέταση για πιθανές παραβάσεις του Digital Services Act (DSA), καθώς οι αλγόριθμοι συστάσεων προωθούν προϊόντα χαμηλής αξίας ενισχύοντας τις παρορμητικές αγορές.
Η νέα τελωνειακή πολιτική λειτουργεί και ως ρυθμιστικό αντίβαρο σε ένα μοντέλο fast-commerce που βασίζεται σε:
- Πολύ χαμηλές τιμές
- Μαζικές απευθείας αποστολές
- Περιορισμένους ελέγχους συμμόρφωσης
Επιπτώσεις για αγορά και καταναλωτές
Το νέο πλαίσιο αναμένεται να:
- Αυξήσει τα δημόσια έσοδα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο
- Προστατεύσει τις εγχώριες επιχειρήσεις λιανεμπορίου
- Μειώσει την εξάρτηση από ultra-low cost εισαγωγές
Για τους καταναλωτές, ωστόσο, συνεπάγεται πιθανή:
- Σημαντική αύξηση στο τελικό κόστος αγοράς
- Μείωση κινήτρων για παραγγελίες πολλών κατηγοριών προϊόντων
- Αναπροσαρμογή αγοραστικής συμπεριφοράς
Η περίοδος 2026–2028 θα λειτουργήσει ως μεταβατικό στάδιο πριν την πλήρη εφαρμογή των κανονικών τελωνειακών δασμών.
