Χιλιάδες ιδιοκτήτες ελαιόδεντρων στην Ελλάδα βρίσκονται αντιμέτωποι με νέες υποχρεώσεις και τσουχτερά πρόστιμα που φτάνουν έως και τις 5.000 ευρώ, σύμφωνα με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 77979/2025) του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η ρύθμιση αποσκοπεί στην πλήρη ψηφιοποίηση και τον έλεγχο της ελαιοπαραγωγής, θωρακίζοντας την ποιότητα του ελληνικού ελαιολάδου και καταπολεμώντας την αθέμιτη εμπορία.
Η Κύρια Αλλαγή: Υποχρεωτική Δήλωση Συγκομιδής
Το βασικό στοιχείο της ρύθμισης είναι η καθιέρωση της υποχρεωτικής ψηφιακής δήλωσης συγκομιδής ελαιοκάρπου, η οποία αφορά σχεδόν όλους τους κατόχους ελαιόδεντρων, ανεξαρτήτως του αν είναι επαγγελματίες αγρότες ή μικροϊδιοκτήτες.
Κάθε παραγωγός που κατέχει από 21 ελαιόδεντρα και πάνω έχει την υποχρέωση να επικαιροποιήσει τα στοιχεία της ελαιοκαλλιέργειάς του στο Ελαιοκομικό Μητρώο.
Μέχρι τον Μάρτιο του 2026 (σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις και παρατάσεις).
Όσοι διαθέτουν έως 20 ελαιόδεντρα, εκτός εάν παράγουν ελαιόλαδο προς πώληση.
Η υποχρέωση υποβολής της δήλωσης συγκομιδής μετατίθεται, για να δοθεί χρόνος προσαρμογής, και θα είναι υποχρεωτική:
Έναρξη Υποχρεωτικότητας: Από την ελαιοκομική περίοδο 2026-2027, δηλαδή από την 1η Οκτωβρίου 2026.
Περίοδος Δήλωσης: Από 1η Οκτωβρίου έως 31 Μαΐου κάθε έτους.
Η δήλωση θα είναι υποχρεωτική ακόμα και αν η παραγωγή είναι μηδενική.
Σε περίπτωση μη υποβολής, καθυστέρησης ή ανακριβούς δήλωσης στο Ελαιοκομικό Μητρώο, προβλέπονται διοικητικά πρόστιμα, κλιμακωτά ανάλογα με τον αριθμό των ελαιόδεντρων:
| Αριθμός Ελαιόδεντρων | Ποσό Προστίμου (Μη Δήλωση) |
| 21 – 50 δέντρα | 100 € |
| 51 – 100 δέντρα | 500 € |
| 101 – 500 δέντρα | 1.000 € |
| 501 – 1.000 δέντρα | 3.000 € |
| Άνω των 1.001 δέντρων | 5.000 € |
Σε περίπτωση επανάληψης της παράβασης, το πρόστιμο αυξάνεται κατά 50%.
Για ανακριβή δήλωση ποσοτήτων, επιβάλλεται επιπλέον πρόστιμο 60 € ανά 100 κιλά ελαιοκάρπου που αποκλίνει από την πραγματική ποσότητα. Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί στους συνταξιούχους μικροπαραγωγούς. Η υποχρεωτική δήλωση συγκομιδής και η καταγραφή της παραγωγής σημαίνουν ότι:
Δήλωση Αγροτικού Εισοδήματος: Τυχόν αγροτικό εισόδημα από την πώληση ελαιολάδου πρέπει να δηλώνεται στην εφορία (Ε3).
ΕΦΚΑ & Συντάξεις: Οι συνταξιούχοι που αποκτούν αγροτικό εισόδημα ενδέχεται να έχουν επιπτώσεις στη σύνταξή τους (π.χ. περικοπή συντάξεων), σύμφωνα με τη νομοθεσία του ΕΦΚΑ.
Στόχος της Ρύθμισης
Η νέα ρύθμιση, αν και προκαλεί αντιδράσεις λόγω των αυστηρών προστίμων, έχει ως στόχο:
Προστασία της Εφοδιαστικής Αλυσίδας: Να μπει τέλος στο παράνομο εμπόριο και τις «ελληνοποιήσεις» εισαγόμενου ελαιολάδου.
Να καταγραφεί με ακρίβεια η πραγματική παραγωγή ελαιολάδου στη χώρα.
Να διασφαλιστεί η ποιότητα και η ιχνηλασιμότητα του ελληνικού προϊόντος.Οι ιδιοκτήτες ελαιόδεντρων καλούνται να ενημερωθούν άμεσα, να επικαιροποιήσουν τα στοιχεία τους στο Ελαιοκομικό Μητρώο και να προετοιμαστούν για την υποχρεωτική ψηφιακή δήλωση συγκομιδής από την περίοδο 2026-2027, ώστε να αποφύγουν τα εξοντωτικά πρόστιμα

